Blisko, coraz bliżej

Serial „Blisko, coraz bliżej” to epicka opowieść o losach wielopokoleniowej górnośląskiej rodziny Pasterników. Akcja serialu obejmuje lata 1863-1945, ukazując burzliwe dzieje regionu i Polski na tle wielkich wydarzeń historycznych.

Śledzimy zmagania bohaterów, którzy żyjąc pod zaborami, a później w cieniu wojny, starają się zachować polską tożsamość. Pomimo presji germanizacyjnej, powstań śląskich i wojen światowych, członkowie rodziny Pasterników z determinacją bronią swojego języka, tradycji i kultury. Serial pokazuje, jak wielka historia wpływa na codzienne życie, decyzje i losy zwykłych ludzi, którzy w obliczu przeciwności próbują ocalić to, co dla nich najcenniejsze.

Odcinek 1 — Jest dla kogo żyć. Rok 1863

Rok produkcji – 1982

W zaborze rosyjskim wybucha powstanie styczniowe. Młody syn Pasternika, z zapałem patriotycznym, pragnie dołączyć do walki, jednak jego ojciec stanowczo się temu sprzeciwia. Pasternik jest przekonany, że prawdziwa walka o Polskę powinna toczyć się na miejscu, poprzez budowanie silnego i świadomego społeczeństwa. Kierując się zasadą, że do odzyskania niepodległości potrzeba nie tylko entuzjazmu, ale także mądrych i wykształconych ludzi, wysyła syna do seminarium. Wierzy, że jako ksiądz, będzie mógł szerzyć patriotyzm i polskie wartości z ambony, oddziałując w ten sposób na serca i umysły lokalnej społeczności.

Odcinek 2 — Przyjadę na ślub. Rok 1870

Rok produkcji – 1982

Wybucha wojna prusko-francuska. Trzech synów Pasternika – Jan, Paweł i Antoni – zostaje powołanych do pruskiej armii. Wkrótce do rodziny dociera tragiczna wiadomość: Paweł ginie na froncie, a Antoni zostaje uznany za zaginionego. W tym czasie w Prusach do władzy dochodzi Otto von Bismarck, znany jako „żelazny kanclerz”. Rozpoczyna on twardą politykę germanizacyjną, której skutki odczuwają również Polacy na Śląsku. Jednym z pierwszych posunięć władz pruskich jest likwidacja nauki języka polskiego w szkołach gminnych.

Odcinek 3 — Trwanie i przemoc. Rok 1884

Rok produkcji – 1982

Bismarckowski Kulturkampf coraz mocniej uderza w Polaków na Śląsku. Niespodziewanie w domu Franciszka Pasternika pojawia się Jan, który uważany był za zaginionego podczas wojny francusko-pruskiej. Obecnie Jan jest obywatelem Francji, a do rodzinnego domu sprowadziła go tęsknota za ojczystymi stronami. Radość z jego powrotu jest jednak krótka. Pruskie władze w brutalny sposób konfiskują starą kuźnię Pasternika. To zdarzenie jest dla sędziwego kowala zbyt dużym ciosem. Doznaje wylewu, który powoduje niemal całkowity paraliż.

Odcinek 4 — Czcij ojca swego. Rok 1888

Rok produkcji – 1982

Nasilająca się polityka germanizacyjna rządu pruskiego wciąż utrudnia życie Polakom na Śląsku. Franciszek Pasternik, sparaliżowany po wylewie, czuje zbliżający się koniec. Pragnie pojednać się ze swoim synem Antonim, ale z powodu zimowej pogody i swojego stanu zdrowia, musi odłożyć wizytę do wiosny. Stary kowal nie jest jednak w stanie dłużej czekać. Samowolnie wyrusza do Sosnowca, by spotkać się z synem. W drodze zostaje zaskoczony przez zamieć śnieżną. Nie mogąc znaleźć schronienia, umiera.

Odcinek 5 — Wszystko dla syna. Rok 1905

Rok produkcji – 1982

Akcja przenosi się do roku 1905, kiedy w Rosji wybucha rewolucja. Jej echa docierają również na Śląsk, w tym do Sosnowca, gdzie mieszka wielu przedstawicieli rodu Pasterników. Część z nich z nadzieją obserwuje rewolucyjny ferment, mając nadzieję, że przyczyni się on do odzyskania przez Polskę niepodległości.

Odcinek 6 — Obcy wśród swoich. Rok 1914

Rok produkcji – 1982

Wybuch I wojny światowej budzi w wielu śląskich Polakach nadzieję na odzyskanie niepodległości. Widzą w niej szansę na osłabienie zaborców, którzy stają do walki przeciwko sobie. Tymczasem w rodzinie Stanika narasta poważny konflikt. Najstarszy syn Jerzy zaczyna wstydzić się swojego polskiego pochodzenia. Jest zafascynowany niemiecką organizacją, dyscypliną i siłą militarną, co sprawia, że coraz trudniej toleruje pielęgnowane w rodzinie polskie tradycje.

Odcinek 7 — Ojcowski dom. Rok 1919

Rok produkcji – 1982

Zakończenie I wojny światowej przynosi nowy porządek w Europie, ugruntowany traktatem wersalskim. Po 123 latach niewoli Polska odzyskuje niepodległość. Na Śląsku jednak sytuacja jest wciąż niestabilna. W 1919 roku wybucha pierwsze Powstanie Śląskie, którego celem jest przyłączenie Górnego Śląska do odrodzonego państwa polskiego. W walce biorą udział także członkowie rodziny Stanika Pasternika, którzy chwytają za broń.

Odcinek 8 — Niepokój i gniew. Rok 1919

Rok produkcji – 1982

W listopadzie 1919 roku upada pierwsze Powstanie Śląskie. Mimo to sytuacja na Śląsku wciąż jest bardzo napięta, a antagonizm między Polakami a Niemcami narasta. Rodzina Pasterników boleśnie odczuwa te nastroje. Nawet obecność wojsk francuskich i angielskich z Międzynarodowej Komisji Plebiscytowej nie łagodzi emocji. W powietrzu wisi widmo kolejnego zrywu, drugiego Powstania Śląskiego.

Odcinek 9 — Stąd mój ród. Rok 1920

Rok produkcji – 1982

Losy rodziny Pasterników nierozerwalnie splatają się z burzliwymi wydarzeniami na Śląsku. Synowie Stanika oraz porucznik Tadeusz, syn Kazimierza i Anny Boruckiej, kontynuują walkę o polskość. Po upadku drugiego Powstania Śląskiego niemiecki terror nasila się. W marcu 1921 roku ma odbyć się plebiscyt, który zadecyduje o przynależności narodowej Śląska. Niemcy, sprowadzając do regionu wszystkich urodzonych tam rodaków, przechylają szalę zwycięstwa na swoją stronę. Polacy nie poddają się i w odpowiedzi na wynik plebiscytu wybucha trzecie i ostatnie Powstanie Śląskie.

Odcinek 10 — Witajcie w domu. Rok 1921/22

Rok produkcji – 1982

Trzecie Powstanie Śląskie trwa, zbierając krwawe żniwo, jednak Polacy, zaskakując uporem niemieckie bojówki, nie rezygnują z walki. Wśród zaangażowanych jest rodzina Pasterników, a Henryk aktywnie działa w Grupie Wschód. Bez konsultacji z dowództwem wojskowym Wojciech Korfanty niespodziewanie wstrzymuje działania zbrojne i rozpoczyna negocjacje dyplomatyczne. Jego wysiłki przynoszą pozytywne rezultaty. Międzysojusznicza Komisja przyznaje część Górnego Śląska Polsce. 20 czerwca 1922 roku polskie oddziały, w tym Pasternikowie, wkraczają na Górny Śląsk.

Odcinek 11 — U Pasterników wesele. Rok 1926

Rok produkcji – 1986

Po ukończeniu studiów w Krakowie, Henryk Pasternik wraca do rodzinnych Katowic. Rozpoczyna pracę w biurze wojewody Michała Grażyńskiego i wprowadza w rodzinne progi swoją partnerkę Wandę, która zostaje serdecznie przyjęta. Pomimo ciężkiej pracy w kopalni, Pasternikowie z trudem wiążą koniec z końcem. Szczególnie trudną sytuację przeżywa Robert, którego zarobki maleją, a potrzeby rodziny rosną. Pod wpływem Jerzego oraz majstra rozważa wstąpienie do Volksbundu, licząc na poprawę swojej sytuacji materialnej.

Odcinek 12 — Złota lilijka. Rok 1932

Rok produkcji – 1986

Śląska gospodarka pogrążona jest w kryzysie, a rosnące bezrobocie i bieda dotykają również rodzinę Pasterników. Po kłótni z majstrem Robert traci pracę i aby utrzymać rodzinę zaczyna nielegalnie wydobywać węgiel w biedaszybach. Wkrótce dołącza do niego Tomasz, gotów ryzykować problemy z policją, która regularnie niszczy nielegalne kopalnie. Brak perspektyw popycha młodszych członków rodziny na niepewną ścieżkę. Gustek, syn Roberta, wchodzi w świat przemytu i hazardu, co prowadzi do konfliktu rodzinnego. Z kolei Bolek, syn Tomasza, z powodu braku pieniędzy nie może kontynuować nauki w gimnazjum. Wraz z kuzynem Ryśkiem zaczyna sprzedawać węgiel z biedaszybów na targowisku.

Odcinek 13 — Niespokojna granica. Rok 1939

Rok produkcji – 1986

Bolek pracuje w fabryce maszyn górniczych, w której coraz większą aktywność wykazują nazistowskie bojówki. Napięcie między Polakami a proniemiecką młodzieżą eskaluje, nawet podczas zorganizowanej przez harcerzy zabawy z okazji święta 3 maja. Krysia, narzeczona Bolka, potajemnie spotyka się z Willim, synem Jerzego. Gustek, zajmujący się przemytem, pomaga Niemcom przekraczać granicę, co sprzyja szerzeniu dywersji. Z kolei Zygmunt, młodszy syn Tomasza, zakochuje się w pielęgniarce o imieniu Wisia. Starzejący się dziadek Stanik z nadzieją patrzy w przyszłość, pokładając duże oczekiwania w swoim trzynastoletnim wnuku, Zbyszku, który jest ulubieńcem całej rodziny.

Odcinek 14 — Ważne zadanie. Rok 1939

Rok produkcji – 1986

Umiera Wojciech Korfanty. Niemcy planują zakłócić jego pogrzeb poprzez podłożenie bomby na trasie konduktu. Planem sabotażu ma kierować Kulewik, jednak dzięki interwencji Gustka i Bolka zostaje on udaremniony. Gustek wchodzi w posiadanie listy osób przeznaczonych do aresztowania przez Wehrmacht po wkroczeniu na Śląsk. Mimo prób nie udaje mu się przekazać jej polskiej organizacji niepodległościowej. W tym czasie Tomasz zostaje komendantem osiedlowej samoobrony, a jego najmłodszy syn Zbyszek próbuje na własną rękę ostrzec osoby z listy. Niestety, wybuch wojny uniemożliwia mu dokończenie tej misji.

Odcinek 15 — Wycieczka w niedzielę. Rok 1941

Rok produkcji – 1986

Po operacji Stanik przebywa w szpitalu pod opieką Wisi. Jest jednak zmuszony opuścić placówkę, ponieważ Wehrmacht potrzebuje łóżek dla rannych hitlerowców. W tym czasie Zygmunt współpracuje z doktorem Kulickim i Gustkiem, dostarczając środek, który wywołuje długotrwałą chorobę u Ślązaków, by uniknęli służby w niemieckiej armii. Podczas niedzielnej wycieczki za miasto Zygmunt i Wisia są świadkami śmierci więźnia, który próbował uciec z transportu jadącego do Oświęcimia. Hitlerowcy zmuszają ich do wykopania grobu dla zbiega. Po powrocie do domu, wstrząśnięta Wisia długo nie może dojść do siebie po tym traumatycznym doświadczeniu.

Odcinek 16 — Nasi są daleko. Rok 1943

Rok produkcji – 1986

Po rozmowie z Tomaszem, Paulina decyduje się na podpisanie niemieckiej listy narodowościowej. Tymczasem Gestapo odkrywa źródło tajemniczej choroby, na którą zapadają Ślązacy służący w Wehrmachcie. W wyniku śledztwa aresztowany zostaje dr Kulicki, który wkrótce umiera. Chcąc uniknąć poboru do niemieckiej armii Zygmunt odwiedza ukrywającego się w Generalnej Guberni ojca. Po tym spotkaniu Tomasz zostaje schwytany przez gestapo, osadzony w więzieniu, a następnie wysłany do obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu. Zygmunt w nadziei na odnalezienie i uratowanie ojca, decyduje się wstąpić do Wehrmachtu.

Odcinek 17 — Przyjazna hałda. Rok 1944

Rok produkcji – 1986

Zygmunt wraca na urlop do domu i dowiaduje się o śmierci swojego ojca. Postanawia nie wracać do Wehrmachtu i planuje dołączyć do partyzantki w Generalnej Guberni. W tym czasie gestapo aresztuje byłych powstańców, w tym Garusa, Roberta i Menderę. Zygmunt wraz z kolegami z wojska ratuje Roberta i Menderę przed aresztowaniem. Wspólnie uciekają do Krakowa, skąd, dzięki pomocy Gustka, udaje im się dołączyć do oddziałów partyzanckich.

Odcinek 18 — Ta zima była gorąca. Rok 1945

Rok produkcji – 1986

Nowy dyrektor kopalni Jerzy Passtenreich planuje ją zatopić. Jego plan zostaje jednak pokrzyżowany przez grupę górników i partyzantów dowodzoną przez Zygmunta, Roberta i Menderę. Przejmują oni kontrolę nad kopalnią i na jednym z szybów wywieszają biało-czerwoną flagę, by w ten sposób powitać wkraczające na Śląsk oddziały polskiego wojska.

Odcinek 19 — Nastała wiosna. Rok 1945

Rok produkcji – 1986

Po wojnie Ślązacy wracają do domów. Wanda, która otrzymała propozycję wyjazdu do Henryka w Anglii, waha się. Ostatecznie, po rozmowie z Gustkiem, decyduje się zostać w Katowicach. Poszukiwany przez milicję Gustek ucieka na Ziemie Odzyskane. Tam, w małym miasteczku, przypadkiem spotyka Wisię, którą los rzucił w to miejsce po ewakuacji szpitala. Dzięki pomocy polskich żołnierzy Gustek organizuje jej powrót na Śląsk. Niestety, wkrótce potem ginie w zaminowanej dzielnicy willowej. Do rodzinnych stron wraca także Rysiek, a niedługo po powrocie Wisia rodzi syna, kolejnego Pasternika.