Ród Gąsieniców

Serial „Ród Gąsieniców” to epicka opowieść o kształtowaniu się społeczności Zakopanego i całego Podhala, która rozgrywa się na tle burzliwych przemian historycznych i społeczno-gospodarczych, mających miejsce w latach 1825-1918.

Fabuła serialu śledzi losy góralskiej rodziny Gąsieniców, na których przykładzie widzimy jak wielkie wydarzenia społecznych i historycznych na życie pojedynczych ludzi. Obok znaczących momentów historycznych, serial zgłębia także uniwersalne sprawy ludzkie – te doniosłe, takie jak miłość, śmierć i morderstwo, oraz te codzienne i zwyczajne, jak praca, codzienna walka o byt, a także rozrywka i zabawa.

Przez pryzmat losów rodu Gąsieniców widzowie mogą zanurzyć się w bogatą kulturę i historię Podhala, doświadczając zarówno dramatycznych zrywów narodowych, jak i intymnych historii bohaterów, którzy mierzą się z wyzwaniami swoich czasów.

Odcinek 1 — Franek, syn Pawła Gąsienicy

Podhalańscy górale wykupują od cesarza polany i hale. Niestety, ze względu na ówczesne prawo, które zabraniało chłopom posiadania ziemi, ich pełnomocnikiem zostaje baron Borowski.

W tym czasie do domu w Polanach wraca Franek Gąsienica, wyrzucony ze szkoły pijarów. Wygnany przez ojca, staje się zbójnikiem. Po pewnym czasie żeni się ze Słowaczką Mariką i powraca na ojcowiznę.

Mimo wyraźnych zakazów barona Borowskiego uważającego się za prawowitego właściciela góralskich ziem, górale pod wodzą Franka Gąsienicy udają się na wypas bydła i owiec. Zostają brutalnie pobici przez hajduków barona, a ich zwierzęta zostają zarekwirowane.

Umiera Paweł Gąsienica. Zgodnie ze starym góralskim obyczajem, Franek wywozi ojca w góry. Podczas ostatniego pożegnania Jędrek Gąsienica poznaje tajemnicę ukrytego zbójeckiego skarbu.

Odcinek 2 — Poruseństwo w Chochołowie

Znajdujące się pod zaborem austriackim Podhale buntuje się przeciwko zaborcy. Powstanie to jest dowodzone przez księdza Kmietowicza i organistę Andrusikiewicza. Niestety, górale z Czarnego Dunajca dopuszczają się zdrady i zryw upada zaledwie po kilku godzinach.

Franek Gąsienica, będący jednym z przywódców powstania, trafia do więzienia. Jego syn Jędrek, ucieka w góry. Znajduje schronienie u Symka Polowaca, który ukrywał się przed służbą w austriackim wojsku przez ostatnie 40 lat. Po śmierci Symka Jędrek wraca do domu.

Dochodzi do sporu między Jędrkiem Gąsienicą a Kubą, bratem Bronci – dziewczyny, w której Jędrek jest zakochany. Po krwawej bójce w karczmie Jędrek zyskuje przydomek „Krwawy”. Okazuje się, że zbójecki skarb nie był legendą. Jędrek odnajduje go na dnie groty. To wydarzenie rozpoczyna nowy rozdział w jego życiu. Mimo sprzeciwu Kuby, Jędrek bierze ślub z Broncią.

Odcinek 3 — Jędrek Gąsienica – Krwawy

W Zakopanem wybucha zaraza. W jej następstwie umiera żona Jędrka Gąsienicy, Broncia. Pozostawia dwóch synów: Maćka i Józka. W akcie rozpaczy Jędrek pali nowo wybudowaną gazdówkę wraz ze zwłokami żony.

Na porębie, gdzie Jędrek pracuje, pojawia się Debora, córka żydowskiego karczmarza, która wcześniej pomogła mu podczas bójki w karczmie. Między nimi rodzi się wielka szaleńcza miłość. Jędrek decyduje się porzucić swoje dawne życie. Pozostawia synów z babką na gazdostwie i ucieka z Deborą na Słowację.

Po pewnym czasie Jędrek wraca po resztę skarbu zakopanego pod reglami. Ku jego zaskoczeniu okazuje się, że ktoś zabrał jego część. Jędrek wraca na Słowację do swojej nowej rodziny.

Odcinek 4 — Synowie Krwawego

Synowie Jędrka Gąsienicy, Józek i Maciek są już dorośli i poszukują kandydatek na swoje żony. Maciek zakochuje się w Anieli, córce bacy Obrochty. Wstępuje na służbę do bacy jako juhas i wyrusza na swój pierwszy w życiu redyk.

Tymczasem Józek, po powrocie z przemytu, udaje się do Kacki, „zbójnickiej frajerki”. Tam zastaje go Johym, dawny konkurent do ręki Jadwisi, żony Józka, a jednocześnie kochanek Kacki. Dochodzi do bójki, w której Józek ginie. Maciek, dowiedziawszy się o śmierci brata, pali chałupę Johyma, a następnie zabija go w krwawej bójce.

W Zakopanem wybucha epidemia cholery. Umiera babka Maćka. Na wieść o zarazie do Zakopanego przyjeżdża znany warszawski lekarz dr Tytus Chałubiński. Jest to jego pierwsze spotkanie z góralami i ludźmi gór, które zaważy na jego dalszym życiu.

Odcinek 5 — Paweł, syn Maćka Gąsienicy

Doktor Chałubiński osiedla się w Zakopanem na stałe. Razem z nim do podnóża Tatr zjeżdżają czołowi przedstawiciele polskiej inteligencji tamtych czasów: Witkiewicz, Paderewski, Sienkiewicz, Tetmajer, Modrzejewska. Ci ludzie są zafascynowani górami i oczarowani lokalnym folklorem. W będącym pod zaborami Zakopanem odnajdują azyl polskości. Wieczorami zasłuchują się w opowieści legendarnego Sabały, a gdy pogoda sprzyja, wyruszają na górskie wyprawy.

Tymczasem rodowe waśnie pomiędzy Gąsienicami a Johymami wciąż trwają. Pewnego dnia Paweł Gąsienica otrzymuje zaproszenie od Maryny ze Słodyczków, która wraz z rodziną wyemigrowała do Kanady. Paweł postanawia wyjechać. Równocześnie Marysia, sierota pomagająca na gospodarstwie żonie Maćka, opuszcza Zakopane. Udaje się w podróż do Francji u boku szaleńczo w niej zakochanego malarza.

Odcinek 6 — Izydor, wnuk Jędrka Krwawego

Wybucha I wojna światowa. Cesarz, któremu znany jest waleczności górali, tworzy z nich oddział wojska do walki przeciwko Rosji. Jednak nie wszyscy zgadzają się na udział w walce. Izydor Gąsienica, Władek Suleja, Jasiek Bachleda i Johym dezerterują i uciekają w góry, tak jak niegdyś uczynił Symek Polowac. Mijają pory roku, a oni we czwórkę ciągle spędzają czas w górach z dala od ludzi.

W międzyczasie zadawnione waśnie rodowe Gąsieniców i Johymów prowadzą do licznych nieporozumień i drażliwych sytuacji, kończących się nawet tragicznie.

Wreszcie nadchodzi listopad 1918 roku. Zostaje podpisany traktat wersalski. Na placu w Szaflarach, pod pomnikiem Jagiełły, przemawia Stefan Żeromski. Jego przemówieniu przysłuchuje się stary góral w tradycyjnym stroju. Zapytany przez Izydora, skąd pochodzi, odpowiada krótko: „Jam jest Jędrzej Gąsienica Krwawy, przyszedłem tu pomrzeć.”