Serial „Rycerze i rabusie” przenosi widzów w burzliwe czasy pierwszej połowy XVII wieku, na tereny I Rzeczypospolitej pod panowaniem Zygmunta III Wazy. Centralną postacią jest młody starosta jurydyczny Piotr Wolski, którego zadaniem z urzędu jest ściganie wszelkich naruszeń prawa.
W każdym odcinku Piotr Wolski zostaje wciągnięty w inną sprawę kryminalną, która rzuca światło na różnorodne aspekty życia w ówczesnej Polsce. Bohaterowie poszczególnych epizodów to zmagający się z problemami ludzie – zarówno ci szlachetni, jak i ci, którzy naginają prawo dla własnych korzyści. Serial ukazuje złożoność i niebezpieczeństwa tamtych czasów, gdzie sprawiedliwość często musiała walczyć z intrygami, samowolą i prywatnymi porachunkami.
Gatunek
kostiumowy, przygodowy
Reżyseria
Tadeusz Junak
Scenariusz
Józef Hen
Muzyka
Leszek Orlewicz
Zdjęcia
Tomasz Tarasin
Produkcja
Zespół Filmowy Perspektywa
Rok produkcji
1984
Data premiery
24 grudnia 1984
W rolach głównych
- Tomasz Stockinger (starościc Piotr Wolski)
- Zofia Saretok (Maria Potocka)
- Tadeusz Borowski (Mikołaj Tarnowski)
- Zbigniew Zamachowski (młody jurysta)
- Anna Dymna (Konstancja Zgurska)
- Jerzy Trela (Kilian Boratyński)
- Anna Chitro (Helena Klofasowa)
- Barbara Horawianka (matka Heleny)
- Bożena Adamek (Elżbieta)
- Bruno O’Ya (Jacek Dydyński)
- Leon Niemczyk (Walenty Dąbski)
- Gustaw Lutkiewicz (Krasicki)
- Marek Frąckowiak(Aleksander Dydyński)
- Marzena Trybała (Helena Małorojna)
- Ryszard Dembiński (Stanisław Stadnicki zwany „Diabłem”)
Czas trwania odcinka
42-45 minut
Liczba odcinków
7
Odcinek 1 — W walce z infamisem
Piotr Wolski i jego przyjaciel Stefan Barzo wracają do domu po kilkuletniej podróży po Europie. Od razu wpadają w konflikt z miejscowym bandytą, Białoskórskim, który ma na sumieniu wiele ludzkich istnień. Aby go schwytać, Wolski musi najpierw uwolnić Białoskórskiego z niewoli magnata Krasickiego. Piotr postanawia dać zabijace szansę na odkupienie, ale ten jej nie wykorzystuje. Ostatecznie Wolski rozprawia się z infamisem nad brzegiem Sanu.
Odcinek 2 — Z diabłem sprawa
Stanisław Stadnicki zwany „Diabłem Łańcucki” zamiast spłacić swój dług, terroryzuje mieszczanina Konstantego Korniaka. Stadnicki nęka Korniakta napadami, grabieżami i uwięzieniem w lochu. W cały ten koszmar zostaje wciągnięty Piotr Wolski. Młody starosta doradza prześladowanemu Korniaktowi wynajęcie braci Dydyńskich, by przeciwstawili się samowoli Stadnickiego. Jednak Wolski nie ma pełnej kontroli nad rozwojem wydarzeń.
Odcinek 3 — Miłość do Heleny
Stefana Barzo, przyjaciela Piotra Wolskiego, darzy nieodwzajemnioną miłością Helenę Klofasową. Tymczasem bezwzględna matka Heleny dąży do pozbycia się swojego zięcia Aleksandra Klofasa – człowieka zacnego, choć nieco dziwacznego. O względy Heleny zabiega również Przecław Dydyński, zabijaka do wynajęcia. Pewnego dnia Aleksander Klofas zostaje znaleziony martwy. W testamencie zapisał cały majątek żonie, zalecając jej jak najszybsze ponowne małżeństwo z młodym mężczyzną. Stefan, który z miłości do Heleny był gotów nawet popełnić zbrodnię, dowiaduje się, że jego ukochana darzy większym uczuciem Dydyńskiego.
Odcinek 4 — Uczeń mistrza Rumianka
Lutnik Rumianek wychowuje Marcinka, wyjątkowo muzykalnego chłopca z pięknym głosem. Niestety, talent Marcinka przyciąga uwagę dwóch szlachciców Boratyńskich, którzy traktują go wyłącznie jako śpiewający przedmiot. Boratyńscy porywają chłopca, a mistrz Rumianek, próbując go odnaleźć, sam znika w tajemniczych okolicznościach. Zosia siostra jednego z porywaczy, pomaga uciec Marcinkowi udaje się uciec do Piotra Wolskiego. Wkrótce potem dwór starosty zostaje oblężony przez Boratyńskich i ich ludzi.
Odcinek 5 — Człowiek w kajdanach
Na terenie starostwa Piotra Wolskiego zjawia się tajemniczy Paweł Zbroja, mistrz w posługiwaniu się nożem, lecz nieumiejący walczyć szablą. Zbroja zaciąga się na służbę u pani Fałęckiej, szlachcianki nękanej przez magnata Mikołaja Tarnowskiego. Pomiędzy Pawłem a Fałęcką rodzi się uczucie, jednak cieniem kładą się na nim dawne porachunki z Tarnowskim. Uwolniony z niewoli tatarskiej magnat nie wywiązał się z danego słowa, że powróci z okupem za siebie i pozostałych jeńców. Paweł zabija Tarnowskiego i wraca do Tatarów z wyegzekwowanym okupem.
Odcinek 6 — Skarb Mohilanki
Magnat Potocki wyrusza na wyprawę przeciwko Tatarom. Przed wyjazdem skarby rodów Potockich i Mohilanki zostają zdeponowane w zamku, którego dziedziczką jest pani Golska. Zostaje ona oskarżona o przywłaszczenie depozytu, którego w rzeczywistości w zamku nie ma. Wierzyciele oblegają zamkowe mury, a w obronie pomagają bracia Dydyńscy. Jeden z nich zakochuje się ze wzajemnością w Mohilance i porywa ją z obozu. Tajemnicę zdeponowanych skarbów ostatecznie wyjaśnia sam Potocki, który powraca z tatarskiej niewoli.
Odcinek 7 — Miłość Piotra
Stogniew Zgurski, brat Konstancji, w której zakochuje się starosta, zabija w karczmie szlachcica. Starościc Wolski, jako stróż prawa ścigający warchołów, jest zmuszony uwięzić Stogniewa. W międzyczasie inny szlachcic, Dąbski, w sobie tylko znany sposób zdobywa tytuł do zagarnięcia majątku Zgurskich i przemiany całej rodziny w chłopów. Z pomocą braci Dydyńskich Piotr najeżdża na posiadłość i porywa Konstancję.
Drugi brat Konstancji, zakonnik, wyrusza na poszukiwanie dokumentów dowodzących szlachectwa rodu, lecz ginie w drodze. Ostatecznie dochodzi do procesu. Jedynym wiarygodnym świadkiem szlachectwa Konstancji jest sam starosta Wolski. Piotr wie, że sędziowie nie uznają jego poręczenia, jeśli wyjdzie na jaw, że ubiega się on o rękę dziewczyny. Chcąc przywrócić Konstancji należne jej prawa Wolski musi zrezygnować z planów małżeńskich i osobistego szczęścia.







