13 maja 1979: Niedziela przed telewizorem

Zapraszam na program telewizyjny na sobotę 11 marca 1989 r. Dziś warto obejrzeć premierowy odcinek serialu Doktor Murek.

Program 1

06:45 Telewizyjne Technikum Rolnicze — Uprawa roślin (sem. IV): Uprawa traw pastewnych

07:15 Telewizyjne Technikum Rolnicze — Hodowla zwierząt (sem. IV): Ocena wartości użytkowej i hodowlanej trzody chlewnej

07:45 Nowoczesność w domu i zagrodzie

08:10 Emerytury dla rolników — Poradnia (kolor)

08:20 Sport dla wszystkich — Telewizjada (kolor)

08:55 Program dnia

09:00 Teleranek Telewizji Dziewcząt i Chłopców oraz film TP „Rodzina Leśniewskich” — odc. pt. „Demostenes” (kolor)

10:20 „Antena” — informacje o programie TP (kolor)

10:45 Od Westerplatte do Norymbergi: „Barwy walki” — film fabularny prod. polskiej. Reż. Jerzy Passendorfer. Występują: Tadeusz Schmidt, Krzysztof Chamiec, Wojciech Siemion, Mieczysław Czechowicz, Józef Nowak i inni.

12:15 Dziennik Telewizyjny (kolor)

12:30 Rolnicze rozmowy (kolor)

13:05 „Piórkiem i węglem” — program prof. Wiktora Zina

13:10 Tylko w niedzielę

13:35 Transmisja z kiermaszu książki w Warszawie

13:50 Reportaż filmowy

14:10 Transmisja z kiermaszu książki w Warszawie

14:25 Warianty: 3 x „Granica” Zofii Nałkowskiej

15:00 Losowanie Dużego Lotka

15:15 Cyrki świata — cyrk Jeana Richarda (Francja). Reż. Jean Richard, Jean Blondea.

16:10 Studio Sport — XXXII Wyścig Pokoju (etap IV)

17:10 Poznańska Wiosna Estradowa

17:15 Mistrzowie komedii w swych najlepszych rolach: Adolf Dymsza

17:25 „Czy znasz Sienkiewicza” — program quizowy

17:45 Mistrzowie komedii: Adolf Dymsza (2)

17:55 „Na początku był wodór” — spotkanie z pisarzem Hoimarem von Ditfurthem

18.25 Mistrzowie komedii w swych najlepszych rolach: Adolf Dymsza (3)

18:35 Jak powstał „Doktor Murek” — felieton filmowy

19:00 Wieczorynka

19:30 Wieczór z Dziennikiem

20:20 „Doktor Murek” — 1 odcinek serialu TP. Reż. Witold Lesiewicz. Występują: Jerzy Zelnik, Krystyna Adamiec, Maria Homerska, Krystyna Tkacz, Tadeusz Bartosik, Jerzy Duszyński, Zdzisław Mrożewski i inni.

21:20 Jutro w programie

21:30 Mistrzowie komedii w swych najlepszych rolach: Adolf Dymsza (4)

21:40 „Dziewoński na planie Teatru TV” — reportaż z przygotowań spektaklu „Szczególna sprawa” Terence’a Rattigana

22:00 Poznańska Wiosna Estradowa — koncert finałowy

22:45 Wiadomości Studia Sport

23:00 III Ogólnopolski Festiwal Filmów i Widowisk Telewizyjnych — Olsztyn 79

23:15 „Pajęcza nić” — program rozrywkowy Andrzeja Strzeleckiego

Program 2

09:20 Program dnia

09:25 Teatr Telewizji: Leon Kruczkowski „Przygoda z Vaterlandem”

11:05 „Słynne orkiestry” — „Londyńska Orkiestra Symfoniczna” — film muzyczno-dokumentalny (kolor)

12:00 „Berliński finał” — program wojskowy

12:30 Studio Sport — Moskwa 80 (kolor)

13:00 Kino Zwierzyńca — magazyn filmowy (kolor)

14:00 Studio Sport — sprawozdanie z meczu piłki nożnej I ligi (kolor)

15:40 „Bilans” — teleturniej (kolor)

16:35 „Śmierć muchy” — film fabularny prod. CSRS. Reż. Karel Kachyna. Występują: Lubos Knytl, Jana Pahrova, Miroslava Safrankova (kolor)

18:00 „Stereo i w kolorze” — recital fletowy Kazimierza Moszyńskiego. Wykonawcy: Kazimierz Moszyński, Elżbieta Stefańska-Jakowicz, Ewa Wolak i inni (kolor)

19:05 „Palcem po ścianie” — film dokumentalny prod. TP (kolor)

19:30 Wieczór z Dziennikiem (kolor)

20:15 „Murzyńska maska” — reportaż filmowy (kolor)

20:30 „Królestwo Tonga”, „Nowe Hybrydy” — filmy dokumentalne prod. kanadyjskiej

21:25 Prawda czasu, prawda ekranu: „El Cantor” — film fabularny prod. NRD. Reż. Dean Reed (kolor)

Wojtek ogląda dziś serial „Doktor Murek”

W niedzielny wieczór 13 maja 1979 roku, zaraz po „Dzienniku”, telewizja zaprosiła na premierę, która mogła wtedy wielu zaskoczyć. „Doktor Murek” w reżyserii Witolda Lesiewicza nie obiecywał nam taniej sensacji, efektów specjalnych ani komediowej ucieczki od codzienności. Wręcz przeciwnie – oferował gęsty, niemal kliniczny portret człowieka, który z dnia na dzień spada z wysokiego urzędniczego fotela prosto w niepewny świat bezdomnych i cwaniaków.

Tytułowy bohater, grany z lodowatą, powściągliwą elegancją przez Jerzego Zelnika, to swoisty rewers Nikodema Dyzmy. O ile tamten prymityw wjeżdżał windą na szczyty władzy, Murek – doktor praw i inteligent – z tej samej windy zostaje wyrzucony w biegu. To postać tragiczna, ale też niebezpiecznie aktualna. Bo choć akcja toczy się w latach 30., pytanie o to, co zostaje z człowieka po utracie nazwiska i statusu, uderzyło w nas z taką samą siłą w roku 1979.

Serial Lesiewicza to estetyczny majstersztyk, który nie boi się brudu. Zamiast tekturowych dekoracji mamy autentyzm Radomia czy mroczne, warszawskie noclegownie, skontrastowane z dekadenckim przepychem pałacu w Zaborowie. To właśnie w tych surowych wnętrzach wybrzmiewa jedna z największych wartości ówczesnej telewizji: kultura słowa. Sposób, w jaki Zelnik czy partnerująca mu Krystyna Janda (w roli lojalnej, a jednak tragicznie poświęconej Arletki) operują językiem, sprawia, że każde słowo waży tu tonę. To aktorstwo totalne, w którym dykcja i precyzja wypowiedzi budują postać równie mocno co kostium.

Murek nie jest bohaterem idealnym. Bywa bierny, zagubiony, a z czasem – staje się wręcz odrażający w swoim wyrachowaniu jako Master Mahatma. Ale właśnie przez tę moralną korozję staje się wiarygodny. Lesiewicz nie idzie na kompromisy i nie próbuje wybielać swojego bohatera. Pokazuje nam świat twardy i szorstki, gdzie uczciwość bywa luksusem, na który nikogo nie stać.

To nie jest tylko widowisko kostiumowe. To lustro, w którym – pod płaszczem historii z lat 30. – możemy dojrzeć mechanizmy manipulacji i cynizmu, które nie znają pojęcia czasu.

Dobranoc Państwu. Koniec programu na dziś. Proszę o wyłączenie odbiorników!

Wojciech Płusa

Wojciech Płusa

Szperam w programach TV z PRL jak archeolog – wyciągam serialowe skarby, audycje i ciekawostki. Codziennie dorzucam felieton i szczyptę nostalgii. Jeśli podoba Ci się to, co robię, postaw mi kawę. Po dobrej kawie działam lepiej niż Unitra na bateriach.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *