27 stycznia 1976: Wtorek przed telewizorem

Zapraszam na program telewizyjny na wtorek 27 stycznia 1976 r. Dziś warto obejrzeć premierowy odcinek serialu wojennego – Trzecia granica.

Program 1

06:00 Telewizyjne Technikum Rolnicze

08:10 „Rodzina Whiteoaków” — film prod. kanadyjskiej

09:00 „Teleferie”

10:00 Film dla młodzieży

16:25 Program dnia

16:30 Dziennik

16:40 „Obiektyw”

17:00 Znaki czasu

17:25 „Nie tylko dla pań”

17:50 Studio Telewizji Młodych

18:45 „Fakty – opinie – hipotezy”

19:20 Dobranoc

19:30 Dziennik

20:15 Wiadomości sportowe

20:25 „Przypominamy, radzimy”

20:30 „Trzecia granica” — film seryjny prod. TVP. Reż. – Wojciech Solarz. Występują: Andrzej Wasilewicz, Borys Marynowski, Andrzej Szalawski, Marek Walczewski, Jacek Domański, Grzegorz Warchoł, Kazimierz Kaczor i inni.

21:30 „Świat i Polska”

22:15 Dziennik

22:30 Reklama

22:35 Opera

23:10 Zakończenie programu

Program 2

15:50 Język angielski

16:20 Program dnia

16:25 „Loża”

17:05 Teatr TV na świecie: „Gołąbka, czyli szczęście w miłości”

19:00 Kronika

19:20 Dobranoc

19:30 Dziennik

20:15 Wiadomości sportowe

20:25 „Wtorek Melomana”

21:10 24 godziny

21:20 „Rolnictwo ’76”

21:35 „Cyrkostrada ’75”

22:35 Język niemiecki

Wojtek ogląda dziś serial „Trzecia granica”

27 stycznia 1976 roku Telewizja Polska zaproponowała widzom coś więcej niż kolejny serial wojenny. Na ekranie zadebiutowała „Trzecia granica” – opowieść kameralna, surowa i pozbawiona patosu, choć osadzona w realiach, które same w sobie aż proszą się o wielkie słowa. Wojciech Solarz i Lech Lorentowicz sięgnęli po literacki pierwowzór Adama Bahdaja, ale zrobili to z wyczuciem. Zamiast legendy pokazali człowieka.

Tytuł serialu nie jest metaforą wymyśloną na potrzeby dramaturgii. Bahdaj wiedział, o czym pisał. Jako kurier tatrzański w czasie okupacji wielokrotnie pokonywał trasę między Budapesztem a Zakopanem, przeprowadzając ludzi i przenosząc informacje przez dwie realne, strzeżone granice. Ta trzecia – granica ludzkiej wytrzymałości – była najtrudniejsza i najbardziej bezlitosna. Nie widać jej na mapie, ale każdy, kto próbował ją przekroczyć, nosił ją w sobie do końca życia. Dedykacja książki dla Józefa Krzeptowskiego, legendarnego kuriera tatrzańskiego, nadaje tej historii dodatkowy ciężar i autentyczność.

Kadr z serialu Trzecia granica

Trzecia granica

Akcja serialu dzieje się w czasie II wojny światowej. Serial przedstawia działalność kurierów tatrzańskich, w tym górala Andrzeja Bukowiana.

Pierwszy odcinek rozpoczyna się we wrześniu 1939 roku, bez zbędnych wstępów i deklaracji. Andrzej Bukowian, góral z Zakopanego, przekracza wraz z resztkami rozbitej polskiej armii granicę węgierską. Trafia do polskiego konsulatu, gdzie jego sylwetka przykuwa uwagę majora Smygi. Nie ma tu patetycznych przemówień ani wielkich haseł. Jest konkretna propozycja i konkretne ryzyko. Andrzej ma przeprowadzać ludzi, którzy wrócą do kraju, by budować konspirację. Pierwszym z nich ma być Antek.

Wahanie Andrzeja jest jednym z najmocniejszych momentów odcinka. To nie bohater z plakatu, lecz człowiek świadomy, że każda kolejna wyprawa może być ostatnią. Gdy w końcu decyduje się podjąć wykonania zadania, serial wyraźnie zwalnia tempo. Przeprawa przez góry nie jest efektowną przygodą, lecz mozolną walką z terenem, strachem i odpowiedzialnością za drugiego człowieka. Finał przynosi gorzki akcent – niemiecki patrol, strzały, raniony w rękę Andrzej. Cena pierwszej misji zostaje zapłacona natychmiast.

„Trzecia granica” od początku sygnalizuje, że nie jest opowieścią o wojnie rozumianej jako ruch frontów i wielkie bitwy. To serial o cichych bohaterach, których nazwisk próżno szukać w podręcznikach, a bez których historia mogłaby potoczyć się inaczej. W realiach telewizji połowy lat 70. była to propozycja wymagająca i pozbawiona łatwej sensacji, za to gęsta od milczenia, spojrzeń i niewypowiedzianego napięcia.

Dla widza z 1976 roku mógł to być seans niełatwy, ale uczciwy. Taki, który nie daje prostych odpowiedzi i nie obiecuje, że bohaterstwo zawsze zostanie nagrodzone. „Trzecia granica” od pierwszego odcinka pokazuje, że najtrudniejsze granice przebiegają nie na mapach, lecz w człowieku i to właśnie one decydują o wszystkim.

Dobranoc Państwu. Koniec programu na dziś. Proszę o wyłączenie odbiorników!

Wojtek Płusa

Wojtek Płusa

Szperam w programach TV z PRL jak archeolog – wyciągam serialowe skarby, audycje i ciekawostki. Codziennie dorzucam felieton i szczyptę nostalgii. Jeśli podoba Ci się to, co robię, postaw mi kawę. Po dobrej kawie działam lepiej niż Unitra na bateriach.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *