Serial „Zaklęty dwór” jest ekranizacją XIX-wiecznej powieści romantycznej Walerego Łozińskiego o tym samym tytule opowiadającej o emigracyjnym emisariuszu działającym na terenie zaboru austriackiego przed Wiosną Ludów. Przygotowuje on grunt do wybuchu powstania antyaustriackiego. Wydarzenia te posłużyły jako tło do przedstawienia perypetii uwikłanego w działalność polityczną Damazego Czorguta oraz młodego Juliusza Żwirskiego zakochanego w tajemniczej dziewczynie. Fabuła serialu skupia się na tajemniczej rezydencji – tytułowym „zaklętym dworze”.
Gatunek
dramat kostiumowy
Reżyseria
Antoni Krauze
Scenariusz
Andrzej Wydrzyński
Muzyka
Zygmunt Konieczny
Zdjęcia
Maciej Kijowski, Stefan Pindelski
Produkcja
Zespół Filmowy Tor
Rok produkcji
1976
Data premiery
3 kwietnia 1977
W rolach głównych
- Roman Wilhelmi (starościc Żwirski / maziarz Czaczała)
- Krzysztof Jasiński (Damazy Czorgut)
- Bruno O’Ya (kozak Panczuk)
- Gustaw Lutkiewicz (sędzia Gągolewski)
- Zofia Czerwińska (Gągolewska)
- Wiesław Gołas (Michał Horawa)
- Jan Nowicki (komisarz)
- Danuta Kowalska (Eugenia / Jadwiga)
- Andrzej Żarnecki (Zygmunt Żwirski)
- Jerzy Bińczycki (kozak Kostia Bulij)
- Wiesław Wójcik (lokaj Filip)
- Tadeusz Bartosik (Girgilewicz)
- Olgierd Łukaszewicz (Juliusz Żwirski)
Czas trwania odcinka
53-56 minut
Liczba odcinków
7
Odcinek 1 — Cień starościca
W pierwszym odcinku poznajemy trzech głównych bohaterów serialu: tajemniczego maziarza, Juliusza Żwirskiego – spadkobiercę ekscentrycznego starościca Mikołaja, oraz Damazego Czorguta, szkolnego kolegę Juliusza. Damazy Czorgut przybywa do Żwirowa, rodowej posiadłości Juliusza. Jego uwagę natychmiast przyciąga stary, opuszczony dwór starościca Mikołaja, strzeżony przez Kostię Bulija. Wśród lokalnej ludności dwór budzi zabobonny lęk. Miejscowy sędzia opowiada Czorgutowi historię starościca Mikołaja jednocześnie ujawniając treść jego testamentu.
Odcinek 2 — Marzyciel i awanturnik
Po sześciu latach nie widzenia się Damazy Czorgut odwiedza swojego przyjaciela, Juliusza Żwirskiego. Damazy opowiada, jak sprytnie uniknął służby w wojsku austriackim. Juliusz natomiast zwierza się z własnych niepowodzeń życiowych – próbował kontynuować szlachetne tradycje swojego przodka Mikołaja, i znieść pańszczyznę, czego o mało nie nie przypłacił pobiciem przez chłopów. Juliusz opowiada również o swoich wizytach u Zygmunta Żwirskiego oraz o jego pięknej córce Eugenii. Juliusz mianuje Damazego swoim rządcą. Obaj chcą rozwikłać tajemnicę „zaklętego dworu”. Co wieczór w dworze widać palące się światła i poruszające się ludzkie sylwetki. Juliusz i Damazy chcą ustalić, czy to może być duch Mikołaja. A może to ludzie z krwi i kości: tajemniczy maziarz Bulij, lub Eugenia Żwirska?
Odcinek 3 — W siedzibie upiora
Nocą maziarz Czaczała przewodniczy w zaklętym dworze tajnemu zebraniu patriotycznemu, gromadzącemu przyszłych uczestników rewolucji, w tym szlachcica, mieszczanina i kilku chłopów. W tym samym czasie do dworu zakrada się Damazy Czorgut. Nie udaje mu się jednak odkryć spiskowców, za to sam zostaje zauważony przez Bulija i cudem unika śmierci z jego ręki. Życie zawdzięcza pięknej dziewczynie uderzająco podobnej do Eugenii Żwirskiej. Rankiem Bulij wywozi ją z zamku. Scenę tę obserwują Juliusz i Horawa, który zamierza złożyć w cyrkule skargę na Bulija, oskarżając go o okradanie zamku. Juliusz jednak układa się z sędzią Gągolewskim, aby ten zatrzymał Horawę w areszcie. Tymczasem komisarz Kraxelhuber żąda od Juliusza, aby pomógł mu w wyłapywaniu emisariuszy, w tym Czorguta, którego uważa za jednego.
Odcinek 4 — Nowy trop
Czorgut nie wraca do domu, a Juliusz odnajduje go śpiącego na polu. Okazuje się, że Damazy czekał na Eugenię, by porównać czy to ta sama dziewczyna, którą widział w zaklętym dworze. Mimo uderzającego podobieństwa, Damazy uważa, że są to dwie różne osoby. W międzyczasie, komisarz Kraxelhuber przywozi do sędziego Gągolewskiego schwytanego maziarza, ale ten ucieka, zanim został przesłuchany. Juliusz nakłania sędziego, aby zatuszował całą sprawę. Czorgut uporczywie wypytuje arendarza Chaima o maziarza. Dochodzi do wniosku, że może to być tajemniczy kwestarz, który opiekował się niegdyś starościcem Mikołajem. Nocą Bulij zakrada się do aresztu z zamiarem zabicia Horawy, jednak ten zdążył już uciec.
Odcinek 5 — Zagrożenie
Do sędziego Gągolewskiego przybywa Żachlewicz, rządca hrabiego Zygmunta. Chce, aby sędzia pomógł mu obalić testament. Gągolewski chętnie zgadza się na współpracę, oczywiście w zamian za konkretne korzyści finansowe. Tymczasem zadłużony po uszy hrabia Zygmunt wzywa arendarza Chaima. Chce sprzedać większą część swoich lasów. W nocy na zamku ponownie było widać światło. Juliusz i Damazy udają się do zaklętego dworu. Ich zamiarem jest ponowne ostrzeżenie Bulija. Jednak na miejscu zastają dziewczynę podobną do Eugenii. Bulij natomiast uparcie twierdzi, że nie ma żadnych powodów do niepokoju.
Odcinek 6 — Va banque
Karczmarz Chaim wyjawia Damazemu Czorgutowi, że Żachlewicz, sędzia Gągolewski i hrabia Zygmunt spiskują przeciwko Juliuszowi. Czorgut przymusza ich do odstąpienia od tych nikczemnych planów i przygotowuje się do wyjazdu. Tymczasem maziarz, pragnąc pomóc młodemu Żwirskiemu, zamierza ożenić go ze swoją córką, która jest uderzająco podobna do hrabianki Eugenii. Okazuje się, że maziarz to nikt inny, jak rzekomo zmarły starościc Mikołaj. I to właśnie on przygotowuje grunt do wybuchu rewolucji. W międzyczasie hrabia Zygmunt również chce wydać swoją córkę za Juliusza Żwirskiego.
Odcinek 7 — Bracia
Gdy nocą maziarz-starościc czeka na Juliusza, Horawa podpala zabudowania przy zamku. W płomieniach zostaje uwięziona córka starościca. Mimo że na pomoc przybywają ludzie, tylko Czorgut ma odwagę wejść w płomienie, by ratować dziewczynę. Zebrani przy pożarze opowiadają później, że uratował go upiór – duch starościca. Tymczasem Bulij zaprasza hrabiego Zygmunta na spotkanie z bratem. Do zaklętego dworu o północy przybywa hrabia. Mikołaj Żwirski, w przebraniu maziarza przygotowujący rewolucję, tłumaczy bratu wydarzenia z przeszłości. Pojawia się również Juliusz. Hrabia Zygmunt zgadza się zastąpić Jadwidze ojca, a Juliusz zostaje jej narzeczonym. Starościc Mikołaj wybiera się do leśnego oddziału spiskowców, a razem z nim jedzie Czorgut.







