Najdłuższa wojna nowoczesnej Europy

Serial „Najdłuższa wojna nowoczesnej Europy” to filmowa saga, która na przykładzie losów kilku rodzin z Wielkopolski ukazuje heroiczną walkę Polaków z naporem germanizacyjnym w okresie od 1815 do 1918 roku.

Po upadku Napoleona, w którym Polacy pokładali wielkie nadzieje na odzyskanie niepodległości, rozpoczęła się mroczna era niewoli. Polska zniknęła z mapy Europy, ale jej duch przetrwał w sercach i umysłach obywateli. Walka o niepodległość przybierała różne formy w zależności od zaboru, pod którym znajdowały się poszczególne części kraju. Serial skupia się na szczególnie interesujących próbach wyzwolenia Wielkopolski spod pruskiego panowania. Była to wojna, która trwała ponad sto lat, co podkreśla tytuł serialu.

Produkcja przedstawia codzienne życie oraz heroiczne zmagania Wielkopolan z germanizacją w Poznańskiem, rozciągające się na ponad stulecie. Fabuła zawiera także fikcyjne elementy, ale jest mocno oparta na faktach historycznych i prawdziwych postaciach.

Odcinek 1 — Pułkownik cesarza

Rok 1815. Po zakończeniu wojen napoleońskich do rodzinnego domu powraca Józef Frankowski. Jednak brat Józefa przejął ojcowiznę i próbuje pozbyć się go pozbyć. Z pomocą przychodzi mu były dowódca, hrabia Dezydery Chłapowski, który oferuje mu posadę zarządcy w jednym ze swoich majątków. Hrabia również decyduje się poświęcić gospodarowaniu. W tym celu wyrusza do Anglii, aby pogłębić swoją wiedzę z zakresu agronomii i leśnictwa. Po powrocie do kraju z zapałem wprowadza reformy w swoim majątku, stając się wzorem dobrze pojętego patriotyzmu dla swoich rodaków.

Odcinek 2 — Lancet i pług

Połowa lat 20. XIX wieku. W Poznaniu dochodzi do masowych aresztowań polskiej młodzieży, oskarżonej o dążenie do obalenia pruskich rządów. Wśród zatrzymanych znajduje się Karol Marcinkowski, przyszły wybitny działacz Wielkopolski. W obliczu tych wydarzeń coraz więcej Polaków uznaje, że klucz do zachowania tożsamości narodowej leży w rozwoju gospodarczym: zwiększaniu wydajności majątków ziemskich oraz wspieraniu polskiego przemysłu i handlu. W tym samym czasie w zaborze rosyjskim wybucha powstanie. Mimo że hrabia Chłapowski sceptycznie ocenia szanse insurekcji, on, Józef Frankowski, Karol Marcinkowski i wielu innych przedzierają się przez granicę, by wziąć udział w walce.

Odcinek 3 — Nowa broń szwoleżerów

Powstanie listopadowe upada. Przekraczające granice Wielkiego Księstwa Poznańskiego oddziały generała Chłapowskiego zostają rozbrojone. W szpitalu polowym umiera Józef Frankowski. Wszyscy powstańcy stają przed sądem. Hrabia Chłapowski zostaje skazany na dwa lata twierdzy i konfiskatę całego majątku. Postępowa część społeczeństwa Wielkopolski postanawia odgrywać kluczową rolę w handlu, rzemiośle i przemyśle. Powstaje „Spółka Polska”, która podejmuje walkę z Prusakami zupełnie nową, ekonomiczną bronią.

Odcinek 4 — Bazar czy rewolucja

Początek lat 40. XIX wieku. Syn Antoniego Frankowskiego, pod zmienionym nazwiskiem jako Ludwik Franke, szybko awansuje w szeregach pruskiej policji. Tymczasem Jan Frankowski, pomimo ukończenia szkoły ekonomicznej, nie może znaleźć pracy w zawodzie. Zmuszony jest podjąć pracę fizyczną u niemieckiego kolegi. Zakochuje się w jego siostrze, jednak zostaje odrzucony. Zrozpaczony Jan wraca do brata gospodarującego na wsi. Od niego pożycza pieniądze, za które otwiera własny sklep. Niestety, polskie spółki w tym okresie zmagają się z poważnymi trudnościami finansowymi. Nadchodzi listopad 1845 roku. W Poznaniu trwają intensywne przygotowania do kolejnego powstania. Pruskie władze rozpracowują jednak polską siatkę konspiracyjną, co skutkuje falą aresztowań. Umiera Karol Marcinkowski, wybitny lekarz, społecznik i patriota, który do samego końca usiłował odwieść rodaków od zbrojnego wystąpienia. Jego pogrzeb przeradza się w manifestację.

Odcinek 5 — Filolog i gwoździe

Rok 1848. Europę ogarnia Wiosna Ludów. W Poznaniu powołany zostaje Polski Komitet Narodowy, a naczelnym wodzem oddziałów powstańczych mianowany jest Ludwik Mierosławski. W obliczu narastającego chaosu, pruski policjant Franke ucieka z Poznania i szuka schronienia oraz pomocy u swojego kuzyna, Janka Frankowskiego. Powstanie upada. Na terenie Wielkiego Księstwa Poznańskiego coraz większą popularność zdobywa młody naukowiec Hipolit Cegielski. Dostrzegając, że kolejne zrywy zbrojne nie prowadzą do wyzwolenia, Cegielski staje się gorącym zwolennikiem idei, że jedyną drogą ratunku dla Polaków jest rzetelna praca. Tym samym kontynuuje myśl Karola Marcinkowskiego. To właśnie za jego namową Cegielski otworzył wcześniej sklep z materiałami żelaznymi.

Odcinek 6 — Już tylko nadzieja

W Wielkopolsce wzmagają się nastroje niepodległościowe. Szef poznańskiej policji, dążąc do ostatecznego rozprawienia się z ugrupowaniami patriotycznymi, zleca Ludwikowi Frankemu zadanie rozszyfrowania grup konspiracyjnych. W Królestwie Kongresowym wybucha powstanie styczniowe, które odbija się szerokim echem również w Wielkopolsce. Na pomoc powstańcom śpieszą między innymi Bentkowski, Jackowski, ks. Samarzewski i Jan Frankowski. Niestety, Janek ginie, a pozostali dostają się do więzienia. Wdowę po Janku Frankowskim odwiedza Ludwik Franke pod pretekstem spłacenia „długu wdzięczności” wobec rodziny zmarłego kuzyna. Celowo zataja jednak prawdziwy powód swojej wizyty oraz swoją rolę w poznańskiej policji.

Odcinek 7 — Powołanie

W zaborze pruskim na pierwszy plan wysuwa się postać księdza Piotra Wawrzyniaka. Poznajemy go jeszcze jako gimnazjalistę, kiedy to postanawia służyć ojczyźnie jako kapłan. Po ukończeniu gimnazjum wstępuje do seminarium duchownego, decydując się zapomnieć o swojej miłości do Matyldy Hausner. W tym czasie biskupem Poznania i Gniezna jest Mieczysław Ledóchowski, który nie cieszy się sympatią rodaków. Prusacy wydają coraz więcej ustaw mających na celu ograniczenie działalności Kościoła i innych polskich instytucji. Biskup Ledóchowski zostaje aresztowany. W międzyczasie Joanna Frankowska, dowiedziawszy się o przeszłości Ludwika Frankego, opuszcza go. Zrozpaczony Ludwik odmawia dalszej współpracy z pruską policją i przechodzi na emeryturę.

Odcinek 8 — Dzięki ci, żelazny kanclerzu

Lata 70. XIX wieku to czas nasilenia polityki antypolskiej i germanizacyjnej, znanej jako Kulturkampf. Księża są prześladowani, a język polski usuwany ze szkół i sądownictwa. Władysław Frankowski, nauczyciel w Śremie, zostaje wydalony ze szkoły za odmowę nauczania religii w języku niemieckim. W tym trudnym okresie czołową postacią w Śremie jest ksiądz Wawrzyniak. Do miasta przybywa również z zamiarem osiedlenia się na stałe Ludwik Franke. Pragnąc naprawić zło, które wyrządził, zamierza powierzyć cały swój majątek polskiemu bankowi. Tymczasem Matylda Hausner, wciąż darząca uczuciem księdza Wawrzyniaka, wychodzi za mąż za zakochanego w niej Władysława Frankowskiego.

Odcinek 9 — Ausrotten

Lata 80. XIX wieku. Trwają tak zwane rugi chłopskie, polegające na usuwaniu polskich chłopów z ich ziem. W tym okresie powstaje również Hakata, niesławna instytucja powołana do walki z wszelkimi przejawami polskości na ziemiach Wielkopolski. Równocześnie tworzone są komisje kolonizacyjne, których zadaniem jest wykupywanie polskich majątków ziemskich. W Śremie Towarzystwo Polskie skutecznie zapobiega wykupieniu majątku hrabiego Poturzyckiego przez Niemców. Kasia Frankowska zaręcza się z Gieruszem, który od dawna był w niej zakochany.

Odcinek 10 — Na wojnie jak to na wojnie

Wielkie Księstwo Poznańskie staje się świadkiem umacniania polskości poprzez powstawanie tak zwanych polskich spółek zarobkowych. Wilamowitz, prezes Prowincji Poznańskiej, w pełni świadomy znaczenia tych spółek, podejmuje próby osłabienia ich skuteczności. Jego działania przynoszą jednak odwrotny skutek. Władysław Frankowski odkrywa dawne uczucia Matyldy do księdza Wawrzyniaka. Zrozpaczony wyjeżdża do Poznania opuszczając żonę i dwóch synów.

Odcinek 11 — Ojcowie i dzieci

Kasia Frankowska i Marcin Gierusz są razem od 13 lat. Kasia prowadzi tajne nauczanie, a Marcin zarządza stacją nasiennictwa i Biblioteką Towarzystwa Czytelni Ludowych. Ich dzieci uczęszczają do szkoły w Poturzycach, gdzie uczniowie odmawiający modlitwy po niemiecku są bici, a ich rodzice szykanowani. Matylda Frankowska zostaje aresztowana za prowadzenie tajnego nauczania i skazana na sześć miesięcy więzienia. Tymczasem w Niemczech wnuki Ludwika Franke dowiadują się o swoim polskim pochodzeniu. Gotlib zmienia nazwisko i imię, po czym przyjeżdża do Wielkopolski.

Odcinek 12 — Państwo w państwie

Wicekanclerz Posadowsky zleca poufną misję profesorowi Bernhardowi, wybitnemu ekonomiście niemieckiemu. Zadaniem Bernharda jest zahamowanie i uniemożliwienie rozwoju polskich spółek kredytowych.

Odcinek 13 — Zwycięstwo bez wodzów

Rok 1918. Na cmentarzu w Śremie spoczywają ksiądz Wawrzyniak, Gierusz oraz Maciej i Władysław Frankowscy. Ich groby odwiedzają Matylda, Katarzyna z córką Agnieszką oraz Bogumił z Maryną. W Wielkopolsce panuje silne przekonanie, że jedyną drogą do odzyskania niepodległości jest zbrojne powstanie przeciwko pruskiemu zaborcy. W domu Gieruszów potajemnie zorganizowano skład broni, a w pobliskim lesie stacjonuje zakonspirowany oddział partyzancki. Na wiadomość o rozbrajaniu Niemców w Warszawie, wszyscy stają do broni. Do Poznania przybywa z Paryża Ignacy Paderewski, delegat Polskiego Komitetu Narodowego. Jego przyjazd stają się sygnałem do wybuchu powstania. W wyniku walk giną Bogumił Frankowski oraz Katarzyna Gierusz. Na poznański ratusz wraca polski orzeł, a z wieży rozbrzmiewa Mazurek Dąbrowskiego.