5 dni z życia emeryta

Każdy z 5 odcinków opowiada o jednym dniu z życia warszawskiego emeryta Adama Bzowskiego. Akcja dzieje się na tle sytuacji społecznej PRL w 1979 roku.

Serial „5 dni z życia emeryta” to opowieść o Adamie Bzowskim, niegdyś cenionym planiście, który na emeryturze zaczyna na nowo odkrywać świat i samego siebie. Każdy z pięciu odcinków to jeden dzień, w którym bohater dokonuje życiowych podsumowań i refleksji, na które wcześniej brakowało mu czasu.

Pan Adam z dystansem zauważa, że życie to nie tylko praca i pogoń za dobrami materialnymi, lecz także rodzina, której historia jest bogata i pełna tajemnic. Obserwuje z niepokojem bliskich, zwłaszcza córkę i zięcia, którzy w pogoni za pieniędzmi płacą wysoką cenę. Jednocześnie, uczestnicząc w codziennych, osiedlowych wydarzeniach, kolejkowych przepychankach i sprzeczkach, poznaje fascynujące historie ludzi, których, jak mu się wydawało, znał od lat.

Głównym motorem akcji jest tragiczne wydarzenie, które wstrząsa jego spokojnym życiem. W ręce Adama wpada pamiętnik sąsiada, Żyda, który zawiera dramatyczną relację o ucieczce z warszawskiego getta wraz z pięcioletnią córeczką. To wydarzenie zmusza Adama do konfrontacji z przeszłością i odkrycia, jak wiele sekretów kryje historia.

Gatunek

obyczajowy

Reżyseria

Edward Dziewoński

Scenariusz

Jerzy Stefan Stawiński, Edward Dziewoński

Muzyka

Jerzy Derfel

Zdjęcia

Włodzimierz Precht

Produkcja

Centralna Wytwórnia Programów i Filmów Telewizyjnych Poltel

Rok produkcji

1984

Data premiery

22 grudnia 1985

W rolach głównych

  • Edward Dziewoński (Adam Bzowski)
  • Grażyna Barszczewska (Janina Bzowska, matka Adama)
  • Ewa Borowik (2 role: Grażyna, córka Bzowskiego; Maria, żona Bzowskiego)
  • Joanna Jędryka (Krystyna, partnerka Bzowskiego)
  • Danuta Szaflarska (Bzowska, babcia Adama)
  • Alina Janowska (Irena, dawna miłość Bzowskiego)
  • Marta Lipińska (Jadwiga, córka Kaliny)
  • Magdalena Wołłejko (Monika Przedziałek, pracownica pralni)

Czas trwania odcinka

49-67 minut

Liczba odcinków

5

Odcinek 1 — Śmierć pana Kaliny

Adam Bzowski to emerytowany, dobrze sytuowany doktor ekonomii, który wiedzie ustabilizowane życie. W codziennej drodze do kiosku na początku grudnia 1979 roku, Adam obserwuje osiedlową scenerię pełną Maluchów i Polonezów, która świadczy o dobrobycie epoki PRL-u.

Na swojej drodze słyszy plotki starszych sąsiadek stojących w kolejce po mięso, oburzonych faktem, że młoda Monika z pralni jest widywana z panem Kaliną, którego uważają za jej kochanka. Plotki te nie interesują jednak pana Bzowskiego. Życie emeryta toczy się swoim rytmem: dorabia sobie konsultacjami, wspiera finansowo córkę i spotyka się ze znajomymi. Chociaż z niektórymi łączyły go w przeszłości trudne relacje, teraz, po latach, potrafią spokojnie rozmawiać, tak jak Adam ze swoim dawnym przełożonym, przedstawicielem powojennych władz.

Spokój Adama zostaje jednak brutalnie przerwany. Pan Kalina, bohater osiedlowych plotek, zostaje zamordowany w swoim mieszkaniu. Adam jako pierwszy trafia na miejsce zbrodni, jeszcze zanim przybędzie milicja. Znajduje tam dziennik ofiary. Zapiski opowiadają o wydarzeniach, które działy się w warszawskim getcie wiele lat temu.

Odcinek 2 — Wspomnienia rodzinne

Milicja prowadzi dochodzenie w sprawie morderstwa pana Kaliny. Głównymi podejrzanymi stają się Monika z pralni oraz jej chłopak. Mimo że milicja upatruje w nich winnych, Adam Bzowski nie wierzy w ich udział w zbrodni.

Życie prywatne pana Adama przeplata się ze śledztwem. Wybiera się on ze swoją partnerką, Krysią, na sentymentalną wycieczkę do Puszczy Kampinoskiej. To miejsce ma dla niego szczególne znaczenie. Ukrywał się tam jego dziadek, powstaniec styczniowy, a sam Adam walczył tam w czasie II wojny światowej jako partyzant AK. Jednocześnie, jego córka Grażyna, i jej mąż Wacek kupują za pieniądze od ojca kolorowy telewizor i zapraszają Adama na wspólną wigilię.

W przeddzień świąt Adam odwiedza grób swoich rodziców. Na cmentarzu niespodziewanie spotyka swoją dawną miłość, Irenę, która mieszka w Ameryce. To spotkanie prowadzi do refleksji nad tym, co by było, gdyby przekonał ją, by nie wyjeżdżała. Wątek romantyczny Adama i Krysi komplikuje się za sprawą jej męża Marka, alkoholika, z którym jest w separacji. Marek grozi Adamowi z zazdrości, jednak Krysia nie zamierza do niego wrócić, dopóki nie pokona swojego nałogu.

Odcinek 3 — Wigilia

Wigilia to dla Adama Bzowskiego czas refleksji. Kupując opłatek w kościele przy placu Zbawiciela, wspomina ważne momenty ze swojego życia: ślub rodziców w 1919 roku oraz własny w 1944 roku. Ten dzień spędza samotnie. Najpierw odwiedza Krysię, która czuje się samotna i niekochana. Rozmowa schodzi na trudne tematy historyczne i społeczne. Po wyjściu od Krysi Adam natyka się na zazdrosnego Marka.

W kawiarni w obecności znajomego Adam wspomina wigilie z przeszłości: tą z 1951 roku, kiedy żył w strachu przed aresztowaniem, oraz tą z 1971 roku, kiedy przez chwilę miał nadzieję na lepsze jutro. Wieczorem udaje się na wigilię do córki Grażyny i zięcia Wacka. Okazuje się, że rozmowy z Wackiem, cynicznym materialistą, są dla niego coraz trudniejsze. Atmosfera przy stole jest napięta, a kryzys w związku Grażyny i Wacka staje się coraz bardziej widoczny.

Odcinek 4 — Wspomnień rodzinnych ciąg dalszy

Adam Bzowski wraca do wspomnień o swoim ojcu i jego udziale w walkach na Wołyniu w 1918 roku. Opowieści te przeplatają się z obrazami sprzeczek między jego babcią a ojcem na temat marszałka Piłsudskiego.

Wspomnienia przerywa Marek, mąż Krysi, który dobija się do drzwi Adama. Grozi mu, po czym błaga, by uwierzył w jego przemianę i obiecuje, że przestanie pić, by odzyskać Krysię. Dramat rodzinny Adama nasila się, gdy odwiedza go córka Grażyna. Jest coraz bardziej nieszczęśliwa w swoim małżeństwie. Przygnębiony jej kłopotami Adam chce pocieszyć Krysię i proponuje jej spacer. Okazuje się, że kobieta jest wstrząśnięta, ponieważ Marek próbował popełnić samobójstwo. Mimo to Krysia nie chce do niego wrócić.

Odcinek 5 — Ekspertyza dla Witczaka

Adam Bzowski dokonuje życiowego rozrachunku. Spotyka się z kolegami, którzy narzekają na szarość i monotonię życia emeryta, zwłaszcza w okresie świątecznym, gdy brakuje już radości i perspektyw na przyszłość. Rozmawiają o kryzysie w Polsce, ogromnym długu i obawach przed nadchodzącymi latami 80. Adam czuje się współodpowiedzialny za ten stan, żałując, że jako ekonomista i planista przyczynił się do rozkładu gospodarki, mimo że był cenionym i sumiennym pracownikiem.

Bzowski wspomina także własne życie od początku II wojny światowej i dnia, gdy widział swojego ojca po raz ostatni. Zaginął on na froncie, a jego matka nigdy nie straciła nadziei na jego powrót. Te bolesne wspomnienia skłaniają go do spisywania własnych przeżyć, by pozostawić coś po sobie.

W pewnym momencie Adama odwiedza córka Grażyna i niespodziewanie ogłasza, że jest w ciąży. Ta informacja, symbolizująca nowe życie i nadzieję na przyszłość, kontrastuje z jego dotychczasowymi, melancholijnymi refleksjami. Chwilę później pojawia się Jadwiga, córka zamordowanego pana Kaliny, która przyjechała z Australii. Prosi Adama o pomoc w wydaniu pamiętnika jej ojca, co wiąże wątki przeszłości z nowym celem w życiu Adama, stając się niejako podsumowaniem jego „pięciu dni”.

Wojtek Płusa

Wojtek Płusa

Szperam w programach TV z PRL jak archeolog – wyciągam serialowe skarby, audycje i ciekawostki. Codziennie dorzucam felieton i szczyptę nostalgii. Jeśli podoba Ci się to, co robię, postaw mi kawę. Po dobrej kawie działam lepiej niż Unitra na bateriach.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *