Janka

Akcja serialu dzieje się w latach 20. XX stulecia. Głównymi bohaterami są Janka Nowak - przewodząca grupie Orłów i Julek Bromski - wódz bandy Wilków.

Serial „Janka” przenosi widza do malowniczej polskiej wsi lat dwudziestych XX wieku, gdzie prym wiodą dwie rywalizujące ze sobą grupy dzieci. Jednej z nich, nazywanej „Orłami”, przewodzi energiczna i pomysłowa kilkunastoletnia Janka, wnuczka lokalnego karczmarza. Jej przeciwnikiem i jednocześnie przywódcą drugiej bandy – „Wilków” – jest jej rówieśnik Julek Bromski.

W tle beztroskich, choć pełnych przygód dziecięcych zabaw i intryg, rozwija się poważniejszy wątek – wieloletni konflikt między rodzinami Janki i Julka. Ta dorosła rywalizacja, przeplatająca się z dziecięcą fantazją i niesfornością, stanowi istotne tło dla wydarzeń, wpływając na losy głównych bohaterów i dostarczając wielu dramatycznych, ale i wzruszających momentów.

Gatunek

młodzieżowy

Reżyseria

Janusz Łęski, Adam Iwiński

Scenariusz

Janusz Łęski

Muzyka

Andrzej Korzyński, Krzesimir Dębski

Zdjęcia

Jacek Prosiński

Produkcja

Telewizja Polska

Rok produkcji

1989

Data premiery

24 września 1989

W rolach głównych

  • Agnieszka Krukówna (Janka Nowak)
  • Tadeusz Horvath (Julek Bromski)
  • Krzysztof Kowalewski (Oskar Nowak, dziadek Janki)
  • Joanna Żółkowska (Marta, mama Janki)
  • Grzegorz Wons (Jakub Bromski, stryj Julka)
  • Zofia Merle (Adelcia, służąca Nowaków)
  • Wojciech Zagórski (wuj Janki)
  • Tomasz Figurski (Franek)
  • Małgorzata Lipmann (Kasia)
  • Marta Lipińska (Aurelia, żona Bukara)

Czas trwania odcinka

26-31 minut

Liczba odcinków

15

Odcinek 1 — Orły i wilki

Janka wychowuje się bez ojca. Jest charyzmatyczną przywódczynią grupy „Orłów”. Jej rówieśnik, Julek, dowodzi konkurencyjną paczką o nazwie „Wilki”. Obie grupy, pełne energii i pomysłów, nieustannie ze sobą rywalizują, jednocześnie przeżywając liczne przygody osadzone w realiach Polski okresu dwudziestolecia międzywojennego. W tle młodzieńczego współzawodnictwa i codziennych perypetii zaczyna powoli kiełkować wzajemne uczucie między Janką a Julkiem.

Odcinek 2 — Spełnione marzenie

Jakub Bromski spłaca długi swojego brata, dzięki czemu rodzina prawnie odzyskuje majątek Stawisko. „Orły” muszą opuścić swoją dotychczasową kryjówkę. Nie trwa to jednak długo, gdyż szybko znajdują nowe miejsce spotkań – na stryszku zajazdu. Janka marzy o posiadaniu własnego konia, lecz dziadek nie jest w stanie sprostać tak kosztownemu podarunkowi. Los jednak uśmiecha się do dziewczynki, gdy ratuje z rzeźni wymizerowanego konia, któremu nadaje imię Alaska. „Orły” z oddaniem opiekują się zwierzęciem, karmiąc je i pielęgnując, mimo szyderstw ze strony „Wilków” i ich przywódcy, Julka, który chwali się swoją piękną klaczą Herą. Niespodziewanie, wuj Janki, Ambroży, który jest znawcą koni, ogląda Alaskę i stwierdza, że jest to okaz zgoła wyjątkowy.

Odcinek 3 — Alaska przeciw Herze

„Orły” z Janką na czele ciężko pracują u ogrodnika, aby zarobić pieniądze potrzebne na spłatę Meisnera za podkucie Alaski. W międzyczasie, Janka i Julek kontynuują swoją rywalizację, tym razem w jeździe konnej. Jakub Bromski odkrywa, że połowa łąki, którą zamierzał przeznaczyć na lądowisko dla budowanego przez siebie samolotu, należy do Nowaka. Próbuje odkupić ziemię od dziadka Janki, jednak stary Oskar, kategorycznie odmawia sprzedaży. Zirytowany tą sytuacją, Bromski, mimo wcześniejszej odmowy, pożycza Julkowi swoje siodło, choć wcześniej twierdził, że bratanek powinien z łatwością wygrać wyścig z Janką nawet bez niego.

Odcinek 4 — Czysta gra

„Orły” i „Wilki” ustalają warunki zawodów. Chcąc pomóc Julkowi, Walek i Pyskacz wykradają siodło Janki bez jego wiedzy. W międzyczasie, dziadek Janki zamierza kupić Alaskę, jednak chciwy kupiec żąda zbyt wysokiej ceny. Janka, zdeterminowana, by mieć konia, postanawia naruszyć skarb ciotki. Dopiero wtedy odkrywa, że zniknęło siodło, w którym był ukryty skarb. Służąca Adela błaga handlarza, aby zatrzymał Alaskę jeszcze przez jeden dzień, dając Jance czas na rozwiązanie problemu. W ostatniej chwili przed startem wyścigu, pies Asso znajduje zaginione siodło w beczce. Gonitwa się rozpoczyna. Franek, namówiony przez Walka i Pyskacza, strzela z procy do Alaski, powodując upadek Janki z konia. Julek zwycięża w wyścigu. Po zawodach okazuje się, że odnalezione akcje ciotki są bezwartościowe, ale jedna złota moneta wystarcza na kupno ukochanej Alaski.

Odcinek 5 — Nocne czary

„Orły” podejrzewają, że zwycięstwo Julka w wyścigu było nieuczciwe, brakuje im jednak na to dowodów. Tymczasem Janka musi zmierzyć się ze zbliżającym się terminem wypełnienia warunków gry. Jakub Bromski adoruje matkę Janki i próbuje umówić się z nią na spotkanie. Jednak stary Oskar Nowak domyśla się jego zamiarów i kategorycznie zabrania Jakubowi widywania się z jego owdowiałą córką. Janka idzie na cmentarz i niespodziewanie spotyka Franka. To właśnie on wyznaje jej wszystkie zakulisowe działania „Wilków” i przyznaje się, że to on strzelił z procy do Alaski podczas gonitwy. Walek i Pyskacz również przyznają się do winy. Po tych rewelacjach Julek honorowo uznaje zwycięstwo Janki.

Odcinek 6 — Kapryśna królewna

„Wilki” wykradają Jance czarodziejski pierścień, który dziewczynka otrzymała od umierającej ciotki Weroniki. W tym samym czasie do Podklasztorza przyjeżdża wędrowny teatr. Kiedy Nelly, córka dyrektora Bukaro, niespodziewanie rozchorowała się, Janka musi zastąpić ją w roli księżniczki. Julek i jego „Wilki” postanawiają wykorzystać okazję do zrobienia Jance kawału. Zakradają się za kulisy, przebierają Julka w kostium pijanego aktora i wypychają go na scenę. Janka, dostrzegając swój pierścionek na palcu rzekomego Zawiszy (Julka), natychmiast domyśla się podstępu chłopców. Wykazując się niezwykłym sprytem, zmienia tekst sztuki tak, że Julek jest zmuszony ofiarować pierścień królewnie (Jance) na scenie. Publiczność jest zachwycona obrotem zdarzeń. Wdzięczny za uratowanie przedstawienia dyrektor Bukaro daje Jance i Julkowi kruka Sebastiana, który co prawda nie lata, ale potrafi mówić ludzkim głosem. Dzieci ustalają, że niezwykły ptak będzie przebywał na zmianę – tydzień w dworku Bromskich w Stawiskach i tydzień w zajeździe Nowaków w Podklasztorzu.

Odcinek 7 — Gdzie jest Sebastian?

Walek i Pyskacz próbują przekonać Julka, że Janka jest niesłowna i nie dotrzyma umowy dotyczącej kruka Sebastiana. Zakładają się z przywódcą „Wilków”, że dziewczyna nie odda ptaka w umówionym terminie. W przeddzień planowanego przekazania Sebastiana, chłopcy porywają ptaka i wrzucają go do beczki w pobliżu zajazdu. Zmartwiona Janka szuka Sebastiana wszędzie i zastanawia się, co powie Julkowi. Na szczęście, mądry kruk ucieka z niewoli i dostaje się do pokoiku Janki, a co więcej – wskazuje winowajców. Walek i Pyskacz muszą teraz, niechętnie i zawstydzeni, przemaszerować przez wieś ubrani w dziewczęce sukienki.

Odcinek 8 — Wielki skok

Jakub Bromski planuje odbycie lotu z dodatkowym zbiornikiem paliwa, co budzi niepokój jego bliskich, pamiętających zaginięcie ojca Janki podczas podobnego przedsięwzięcia. Stary Oskar Nowak odmawia udostępnienia swojej łąki na lądowisko. Sytuację komplikuje fakt, że chłopi ze wsi, wierząc, iż samolot przyniesie im nieszczęście, postanawiają go spalić. Dzięki ostrzeżeniu od Janki „Wilkom” udaje się udaremnić ten zamiar. Następnego dnia cała wieś gromadzi się, by obserwować popisy lotnicze Bromskiego. Samolot nosi nazwę „Sebastian”, a Janka zgadza się, aby kruk o tym samym imieniu poleciał na pokładzie maszyny. Podczas wykonywania akrobacji dodatkowy zbiornik paliwa blokuje stery. Bromski ratuje się skokiem ze spadochronem, jednak samolot rozbija się doszczętnie. Ku zaskoczeniu wszystkich kruk Sebastian rozwija skrzydła i odlatuje.

Odcinek 9 — Napad na wyspę

Pomimo katastrofy Jakub Bromski nie zniechęca się i postanawia wykorzystać pozostałości rozbitego samolotu do budowy elektrowni wiatrowej. Tymczasem w grupie „Wilków” narastają podejrzenia, że Julek może spiskować z „Orłami”. Kiedy Janka zwraca Julkowi niezbędne do elektrowni koło, które jej dziadek zabrał Bromskiemu, chłopcy są przekonani o zdradzie swojego wodza. Walek organizuje odwetowy napad na wyspę „Orłów”. Ze zdobytym wigwamem płynie łódką, ale w ferworze gubi wiosło, a nurt znosi go prosto na tamę. Okazuje się, że chłopak nie umie pływać. Janka i Julek organizują błyskawiczną akcję ratunkową. Julek zwraca wigwam „Orłom”, a „Wilki” przywracają mu godność wodza.

Odcinek 10 — Balbina

Dzieci są zafascynowane nowym wynalazkiem – kinem. Proszą operatora Żubera, aby pokazał im „prawdziwe kino”. Żuber obiecuje spełnić ich prośbę, pod warunkiem, że do zajazdu zostanie doprowadzony prąd. Janka zwraca się z prośbą do Bromskiego, który ulega jej namowom i zgadza się na doprowadzenie prądu, stawiając jednak warunek, że będzie mógł korzystać z łąki starego Nowaka. W tym czasie „Wilki” i „Orły” zastępują chorą Adelę w pracach w zajeździe, co skutecznie udobrucha dziadka, który dobija targu z Bromskim. Żuber nie zamierza jednak dotrzymać danej dzieciom obietnicy. Niespodziewanie jednak ucieka mu małpka Balbina. W zamian za sprowadzenie niesfornego zwierzęcia z dachu, Żuber w końcu wyświetla dzieciom wyczekiwane filmy.

Odcinek 11 — Oświadczyny

Do Stawiska przybywają dwaj wspólnicy, którzy proponują Bromskiemu założenie poczty lotniczej. Jakub z entuzjazmem przystępuje do budowy nowych samolotów. Tymczasem Julek, który pochopnie obiecał dzieciom, że stryjek przewiezie je samolotem, wymyśla wciąż nowe ćwiczenia i zawody, aby odwlec moment wywiązania się z danego słowa. Kolejni kandydaci do podniebnych wojaży stopniowo odpadają z konkurencji. W międzyczasie Bromski zwabia Martę do samolotu i szybując w powietrzu prosi ją o rękę. Przestraszona wysokością Marta zgadza się, ale po wylądowaniu natychmiast odwołuje swoje słowa. Co więcej, stary Oskar Nowak cofa dane sąsiadowi pozwolenie na korzystanie z łąki.

Odcinek 12 — Ucieczka

Do Podklasztorza przybywa tabor cygański. Janka szybko zaprzyjaźnia się z jedną z cygańskich dziewczynek. Pod nieobecność matki i dziadka, Janka postanawia obdarować przybyszów ziemniakami i kiełbasą ze spiżarni. Gdy mama wraca i zauważa ubytki w zapasach, podejrzewa kradzież. Janka próbuje wyjaśnić sytuację, lecz wzburzona matka nie przyjmuje do wiadomości jej tłumaczeń. Dziewczyna ucieka z domu. Nazajutrz, podróżując w cygańskim wozie, Janka zaczyna mieć wątpliwości, czy postąpiła słusznie. Tymczasem jej najbliżsi intensywnie szukają uciekinierki. W końcu Julek dogania tabor i podkrada się do wozu, którym podróżuje Janka. Dziewczynka, widząc Julka, postanawia wrócić razem z nim do swoich bliskich.

Odcinek 13 — Wypadek

„Wilki” urządzają niebezpieczną zabawę, skacząc przez ognisko. Dziadek Oskar, widząc dym w pobliżu lasu, obawia się pożaru i pospiesznie schodząc z drabiny, łamię nogę. Dziadek dostaje wysokiej gorączki, a jego stan pogarsza się z każdą chwilą. Wysłany do Stawiska po pomoc Franek jest tak zdenerwowany, że nie potrafi się wysłowić, przez co Julek, nie rozumiejąc go, po prostu przepędza bełkoczącego kolegę. W tej sytuacji Janka sama jedzie konno do miasteczka. Przywozi felczera, który diagnozuje wylew wewnętrzny i zaleca natychmiastowy zabieg w szpitalu. Istnieje jednak obawa, że dziadek może nie przetrzymać podróży bryczką do odległej placówki. W tej sytuacji zapada decyzja, że stary Oskar poleci samolotem do szpitala.

Odcinek 14 — Gdzie dwóch św. Mikołajów…

Nadchodzi Wigilia, jednak dziadek Oskar wciąż musi pozostać w szpitalu. Wszystko wskazuje na to, że tegoroczne święta w Podklasztorzu będą smutne i skromne. Na szczęście, z pomocą Jance i jej mamie przychodzą „Wilki” pod wodzą Julka. Razem z „Orłami” i Jakubem Bromskim przygotowują świąteczną niespodziankę. W Wigilię przebrany za Świętego Mikołaja Jakub odwiedza zajazd. Nagle w drzwiach staje drugi Mikołaj – to dziadek, który nie mógł znieść myśli o spędzeniu Bożego Narodzenia z dala od domu. Dochodzi do drobnej utarczki między dwoma Mikołajami, jednak wigilijny nastrój udziela się również dawnym oponentom.

Odcinek 15 — Licytacja

Jakub Bromski mierzy się z poważnymi kłopotami finansowymi, gdyż zostaje oszukany przez wspólników, co w końcu prowadzi do jego bankructwa. Widząc trudną sytuację sąsiadów Janka pragnie im pomóc, jednak dziadek pozostaje niewzruszony. Zirytowana Janka chowa mu gazetę, której szukał od rana. Stawisko zostaje wystawione na licytację. Chcąc chociaż częściowo uratować majątek Janka wyprowadza z niego konia Herę. Julek spędza noc z koniem w stajni w Podklasztorzu. Rankiem dziadek znajduje go i domyśla się wszystkiego. Przypadkiem wpada mu w ręce schowana przez wnuczkę gazeta. Znajduje w niej wspaniałą wiadomość – bezwartościowe dotąd akcje ciotki Weroniki nagle stały się bezcenne. Janka jest teraz bogata i może wykupić Stawisko, by oddać je Bromskim.

Wojtek Płusa

Wojtek Płusa

Szperam w programach TV z PRL jak archeolog – wyciągam serialowe skarby, audycje i ciekawostki. Codziennie dorzucam felieton i szczyptę nostalgii. Jeśli podoba Ci się to, co robię, postaw mi kawę. Po dobrej kawie działam lepiej niż Unitra na bateriach.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *