Serial „Noce i Dnie” to epicka saga rodzinna będąca ekranizacją powieści Marii Dąbrowskiej. Produkcja przenosi widzów w głąb historii dwóch pokoleń rodziny Niechciców, ukazując ich losy na tle burzliwych przemian polskiego społeczeństwa w latach 1865-1914.
Akcja rozpoczyna się dramatyczną retrospekcją z wybuchu I wojny światowej, kiedy to Barbara Niechcic, uciekając z zajętego przez Niemców i płonącego Kalińca, pogrąża się we wspomnieniach. Jej wspomnienia prowadzą widzów przez całe jej życie – od niespełnionej miłości do Józefa Toliboskiego, przez małżeństwo z Bogumiłem – mężczyzną energicznym i gospodarnym, choć nieobytym towarzysko. Śledzimy ich wspólne zmagania z trudami budowania życia w Serbinowie, rozległym majątku administrowanym przez Bogumiła.
Serial porusza wątki bolesnej śmierci pierwszego dziecka, narodzin kolejnych potomków, a także trudności wychowawczych z synem Tomaszem. Widzowie będą świadkami opuszczenia męża przez Barbarę, jego romansów, sprzedaży Serbinowa, a także choroby i wreszcie śmierci Bogumiła. To opowieść o miłości, stracie, trudach codziennego życia i niezłomnej walce o zachowanie godności w zmieniającym się świecie.
Gatunek
dramat, obyczajowy
Reżyseria
Jerzy Antczak
Scenariusz
Jerzy Antczak
Muzyka
Waldemar Kazanecki
Zdjęcia
Stanisław Loth
Produkcja
Zespół Filmowy Kadr
Rok produkcji
1977
Data premiery
26 lutego 1978
W rolach głównych
- Jadwiga Barańska (Barbara Niechcic)
- Jerzy Bińczycki (Bogumił Niechcic)
- Barbara Ludwiżanka (matka Barbary)
- Jerzy Kamas (Daniel Ostrzeński)
- Janina Traczykówna (Michalina Ostrzeńska)
- Elżbieta Starostecka (Teresa Ostrzeńska-Kociełło)
- Emir Buczacki (Lucjan Kociełło)
- Stanisława Celińska (Agnieszka Niechcic)
- Jan Englert (Marcin Śniadowski)
- Kazimierz Mazur (Tomasz Niechcic)
- Olgierd Łukaszewicz (Janusz Ostrzeński)
- Andrzej Seweryn (Anzelm Ostrzeński)
- Karol Strasburger (Józef Toliboski)
- Henryk Borowski (Klemens Klicki)
- Beata Tyszkiewicz (Stefania Holszańska)
- Andrzej Szczepkowski (rejent Holszański)
- Władysław Hańcza (Jan Łada)
- Mieczysław Milecki (ksiądz Komodziński)
- Halina Czengery (Wiktoria Łada, żona Jana)
- Marek Walczewski (Daleniecki)
- Barbara Rachwalska (służąca Niechciców)
- Bożena Dykiel (Andzia Torebkówna)
Czas trwania odcinka
50-59 minut
Liczba odcinków
12
Odcinek 1 — Bogumił i Barbara
Podczas wesela Daniela i Michaliny poznajemy Barbarę, główną bohaterkę, która jest pogrążona w romantycznych marzeniach o przystojnym panu Toliboskim. Jego wspomnienie będzie towarzyszyć jej przez całe życie.
Rzeczywistość okazuje się jednak inna niż marzenia. Na przyjęciu u Ładów Barbara poznaje Bogumiła Niechcica, byłego powstańca i ziemianina, który stracił majątek. Pomimo początkowych oporów, Barbara wychodzi za mąż za Bogumiła. Oboje zamieszkują w zaniedbanym dworku, a Bogumił podejmuje się zarządzania majątkiem. Barbara, przyzwyczajona do komfortowego miejskiego życia, musi zmierzyć się z ciężką pracą w podupadłym gospodarstwie.
Odcinek 2 — Piotruś i Teresa
Bogumił i Barbara Niechcicowie odnajdują początkowo radość z owoców swojej ciężkiej pracy w majątku. Niestety, ich szczęście zostaje tragicznie przerwane przez nagłą śmierć ukochanego synka Piotrusia. Po tej stracie Niechcicowie podejmują decyzję o przeprowadzce do Serbinowa, kolejnego dużego, lecz całkowicie zrujnowanego majątku. Z czasem, gdy na świat przychodzi ich drugie dziecko – córka Agnieszka – gospodarka w Serbinowie zaczyna powoli dźwigać się z upadku dzięki ich wspólnemu wysiłkowi.
W międzyczasie Barbara przeżywa kolejny bolesny cios. Umiera jej siostra Teresa, której małżeństwo z Lucjanem było naznaczone nieszczęściem. Dopiero po odejściu Teresy Barbara odkrywa, kogo naprawdę darzyła ona prawdziwym uczuciem.
Odcinek 3 — Babcia
Dla Bogumiła i Barbary wreszcie nastają pomyślne czasy. Ich gospodarstwo w Serbinowie rozkwita, a córki, Agnieszka i Emilka, rosną zdrowo. Radość rodziny powiększa narodziny trzeciego dziecka – syna Tomaszka.
Niechcicowie decydują się sprowadzić do siebie babcię Ostrzeńską, matkę Barbary. Starsza pani odnajduje w Serbinowie poczucie sensu i szczęście. Niestety, jej spokój zostaje przerwany przez nagłą chorobę. Bogumił i Barbara z oddaniem pielęgnują chorą przez wiele miesięcy, jednak mimo ich starań, babcia umiera. Po pogrzebie i stypie, dni powoli mijają, a życie Niechciców powraca do swojej zwyczajnej rutyny.
Odcinek 4 — Wieczne zmartwienia
Pozornie idylliczne życie rodziny Niechciców w Serbinowie jest naznaczone ciągłymi problemami i zmartwieniami. Jednym z głównych kłopotów okazuje się wychowanie dzieci, co manifestuje się nieustanną rotacją nauczycielek, które z różnych powodów nie zagrzewają dłużej miejsca w ich domu.
Tęsknota Barbary za życiem w mieście narasta, stając się jej nieustannym marzeniem. Rozgoryczona i sfrustrowana bieżącą sytuacją, Barbara zaczyna odsuwać się od Bogumiła, co wpływa na ich wzajemne relacje.
Odcinek 5 — Uśmiechy losu
Barbara otrzymuje spadek w wysokości 6 tysięcy rubli po śmierci seniora rodu, Joachima Ostrzeńskiego. Po długich naradach Niechcicowie podejmują decyzję o zainwestowaniu tych pieniędzy w zakup placów budowlanych w Kalińcu.
Życie w Serbinowie toczy się swoim zwykłym rytmem, wypełnione codzienną pracą. Tymczasem najstarsza córka Niechciców, Agnieszka, zostaje odwieziona przez rodziców na pensję do miasta, by kontynuować edukację.
Roman Katelba bierze ślub z Celiną Mroczkówną, która wcześniej pracowała jako nauczycielka dzieci Niechciców.
Odcinek 6 — Miłość
W Serbinowie wybucha epidemia tyfusu, a Niechcicowie aktywnie angażują się w pomoc chorym. W obliczu trudnej sytuacji i odejścia kolejnej nauczycielki, Barbara decyduje się wyjechać z dziećmi do Kalińca, pozostawiając Bogumiła samego w Serbinowie. Samotny Bogumił nawiązuje towarzyskie kontakty z panem Woynarowskim. Poznaje również jego uroczą córkę, Ksawunię, która darzy Bogumiła uczuciem. Ksawunia, przekonana o tym, że Barbara nie kocha Bogumiła, namawia go do rozstania z żoną.
Odcinek 7 — Wiatr w oczy
Rodzina Niechciców zmaga się z problemami wychowawczymi, których przysparza im syn Tomaszek. Okazuje się, że ich chłopiec kradnie. Bogumił szuka ucieczki od domowych zmartwień, zatracając się w pracę.
Tymczasem w Serbinowie narasta napięcie. Fornale domagają się poprawy warunków życia, a fala rozruchów przetacza się przez cały kraj. Barbara przyjeżdża z Kalińca do Serbinowa bez zapowiedzi i zastaje Bogumiła w dwuznacznej sytuacji ze służącą Felicją. Doznany szok wywołuje u Barbary długotrwałą chorobę. Mimo to, codzienne problemy i wspólna praca stopniowo ponownie zbliżają Barbarę i Bogumiła, a życie toczy się dalej.
Odcinek 8 — Czas miłości i czas śmierci
Ruch rewolucyjny rozszerza się, a zainteresowanie polityką rośnie nawet na salonach. Po ukończeniu szkoły Agnieszka wyjeżdża na studia przyrodnicze do Lozanny. Tam poznaje Marcina Śniadowskiego – żarliwego patriotę i rewolucjonistę. Między nimi rodzi się uczucie.
Tymczasem Celina, żona Katelby, która porzuciła męża i została kochanką Janusza Ostrzeńskiego, popełnia samobójstwo.
Odcinek 9 — Ojcowie i dzieci
Agnieszka przyjechała na wakacje do Serbinowa. Otrzymuje list od ukochanego Marcina, wzywający ją do powrotu do Lozanny. Bogumił z goryczą uświadamia sobie, że traci córkę, dla której miał zupełnie inne plany na przyszłość. Agnieszka wychodzi za mąż za Marcina i przenosi się wraz z nim do Brukseli, jednak po niedługim czasie ponownie odwiedza rodziców w Serbinowie. Tymczasem Tomaszek staje się źródłem nieustannych kłopotów i zmartwień dla rodziców – kradnie, pije i zaniedbuje naukę.
Odcinek 10 — Rodzimy się, umieramy, a życia wciąż wystarcza…
Niechcicowie podejmują decyzję o sprzedaży Anzelmowi Ostrzeńskiemu placu w Kalińcu, w który zainwestowali spadek. Szybko okazuje się jednak, że Anzelm ich oszukał.
W Serbinowie umiera zaprzyjaźniony z nimi proboszcz, a w Kalińcu Juliusz Ostrzeński. Wkrótce nadchodzi wiadomość o sprzedaży Serbinowa, co zmusza Bogumiła do opuszczenia majątku. Kupuje on niewielki majątek Pamiętów, gdzie wszystko trzeba urządzać od nowa. Niespodziewanie dociera do nich wiadomość, że nowy właściciel Serbinowa, Owrucki, zostaje zamordowany w pociągu.
Odcinek 11 — U schyłku dnia
Niechcicowie osiedlają się w Pamiętowie, a ich życie zdaje się stabilizować, choć nadal mają problemy z Tomaszkiem. Emilka przeżywa swój pierwszy zawód miłosny. Barbara z niepokojem obserwuje Bogumiła, który wydaje się zmęczony i pozbawiony energii.
Pewnego dnia Bogumił wraca z pola z wysoką gorączką. Bogumił jest wyczerpany ciągłą walką i szamotaniem się z przeciwnościami losu. Umiera, prosząc dzieci o to, aby zawsze były uczciwe. Dla Barbary śmierć męża oznacza zawalenie się całego jej świata.
Po pogrzebie ojca Agnieszka wraca do Warszawy, aby kontynuować udział w ruchu niepodległościowym. Emilka wychodzi za mąż, a Barbara sprzedaje Pamiętów i przenosi się do Kalińca.
Odcinek 12 — A potem nastąpi noc
Życie Barbary w Kalińcu początkowo płynie spokojnie i monotonnie. Miasto wydaje się być bezpieczną przystanią, którą ominą skutki I wojny światowej. Jednak ten spokój okazuje się złudny. Wojska rosyjskie opuszczają Kaliniec, a ich miejsce zajmują Prusacy. Wydaje się, że zawierucha wojenna dobiega końca, ale na przedmieścia miasta niespodziewanie wracają Kozacy. Niemiecki dowódca nakazuje rozstrzelanie kilkudziesięciu zakładników i zabiera kilkuset mieszkańców, a w mieście wybucha pożar.
Wśród tłumu uciekinierów, Barbara wraz ze służącą Julką rozpoczyna dramatyczną wędrówkę, ścigana przez płomienie i paraliżujący strach o swój niepewny los oraz o los jej najbliższych.







