Lalka

Serial przedstawia losy Stanisława Wokulskiego, warszawskiego kupca uwikłanego w nieodwzajemnioną miłość do arystokratki Izabeli Łęckiej

Serial „Lalka” przedstawia społeczeństwo polskie pod zaborem rosyjskim u schyłku XIX wieku. Centralnym punktem fabuły są dramatyczne losy Stanisława Wokulskiego, ambitnego kupca, którego życie zostaje zdominowane przez nieszczęśliwą i nieodwzajemnioną miłość do pięknej arystokratki, Izabeli Łęckiej. Obok Wokulskiego kluczową postacią jest jego lojalny subiekt, Ignacy Rzecki, który w swoim pamiętniku zapisuje osobiste spostrzeżenia i refleksje na temat otaczającego go świata.

W serialu zostały również poruszone ważne problemy społeczne epoki, takie jak nędza niższych warstw ludności, bierność i dekadencja polskiej arystokracji oraz konieczność wiary w idee, które mogłyby pobudzić społeczeństwo do działania i rozwoju. To opowieść o miłości, ambicji, rozczarowaniach i poszukiwaniu sensu w świecie pełnym sprzeczności.

Gatunek

obyczajowy

Reżyseria

Ryszard Ber

Scenariusz

Aleksander Ścibor-Rylski, Jadwiga Wojtyłło

Muzyka

Andrzej Kurylewicz

Zdjęcia

Jacek Korcelli

Produkcja

Zespół Filmowy Pryzmat

Rok produkcji

1977

Data premiery

17 września 1978

W rolach głównych

  • Jerzy Kamas (Stanisław Wokulski)
  • Andrzej Precigs (Stanisław Wokulski w młodości)
  • Małgorzata Braunek (Izabela Łęcka)
  • Bronisław Pawlik (Ignacy Rzecki)
  • Emil Karewicz (hrabia Tomasz Łęcki, ojciec Izabeli)
  • Anna Milewska (Florentyna, kuzynka Łęckiej)
  • Jan Englert (Mraczewski, subiekt w sklepie Wokulskiego)
  • Stefan Friedmann (Klein, subiekt w sklepie Wokulskiego)
  • Wojciech Pokora (Lisiecki, subiekt w sklepie Wokulskiego)
  • Czesław Wołłejko (baron Krzeszowski)
  • Alina Janowska (baronowa Krzeszowska)
  • Józef Duriasz (August Katz, subiekt w sklepie Minclów)
  • Włodzimierz Boruński (dr Michał Szuman, przyjaciel Wokulskiego)
  • Andrzej Zaorski (Julian Ochocki)
  • Zofia Jaroszewska (prezesowa Zasławska)
  • Barbara Wrzesińska (pani Kazimiera Wąsowska)
  • Włodzimierz Kwaskowski (stary Szlangbaum, ojciec Henryka)
  • Piotr Fronczewski (Henryk Szlangbaum)
  • Roman Wilhelmi (Kazimierz Starski, kuzyn panny Łęckiej)
  • Marta Lipińska (Helena Stawska)
  • Edyta Harmoza (Helusia Stawska)
  • Danuta Szaflarska (pani Misiewiczowa, matka Heleny Stawskiej)

Czas trwania odcinka

73-79 minut

Liczba odcinków

9

Odcinek 1 — Powrót

Rok 1978. W Warszawie przy Krakowskim Przedmieściu działa sklep galanteryjny „J. Mincel i S. Wokulski”. Jego właściciel, Stanisław Wokulski, jest nieobecny, a interes prowadzi jego przyjaciel i subiekt, Ignacy Rzecki. Niebawem Wokulski wraca z zagranicy, gdzie dorobił się sporego majątku na dostawach wojskowych. Wokulski zamierza rozbudować swój sklep i wkroczyć na salony warszawskiej arystokracji. Głównym motorem tych działań jest jego miłość do pięknej Izabeli Łęckiej, córki podupadłego finansowo arystokraty. Niestety, wyniosła hrabianka traktuje Wokulskiego jedynie jako zamożnego kupca.

Odcinek 2 — Pamiętnik starego subiekta

Po zamknięciu sklepu Rzecki spisuje swoje wspomnienia w pamiętniku, dzięki któremu poznajemy historię sklepu Mincla oraz losy Stanisława Wokulskiego. Z zapisków starego subiekta dowiadujemy się o kluczowych wydarzeniach z życia Wokulskiego — jego zesłaniu po powstaniu 1863 roku, późniejszym małżeństwie z wdową po Janie Minclu, właścicielu sklepu, a także o początkach jego szaleńczego uczucia do Izabeli Łęckiej.

Odcinek 3 — Wielkopańskie zabawy

Zaproszenie Wokulskiego przez Hrabinę bulwersuje arystokrację, a wejście kupca na salony staje się tematem szerokich komentarzy. Dopiero otwarcie nowego eleganckiego sklepu oraz założenie spółki do handlu ze Wschodem przyczynia się do stopniowej akceptacji Wokulskiego. Wielu możnych, zachęconych obietnicą wysokich zysków, przystępuje do spółki. Wokulski, stając się bywalcem salonów, zostaje przedstawiony prezesowej Zasławskiej, która wyjawia mu, że przed laty łączyło ją uczucie z jego stryjem. Mimo to, dla Izabeli Łęckiej Wokulski nadal pozostaje jedynie kupcem. Za pośrednictwem Maruszewicza, Wokulski odkupuje od barona Krzeszowskiego klacz, która następnie wygrywa wyścigi. Kiedy Krzeszowski obraża Izabelę, Wokulski wyzywa go na pojedynek.

Odcinek 4 — Pierwsze ostrzeżenie

Stanisław Wokulski kontynuuje swoje starania o względy Izabeli Łęckiej. Aby jej zaimponować, organizuje klakę i kwiaty podczas występu włoskiego aktora Rossiego. Następnie, za pośrednictwem podstawionych licytantów, nabywa kamienicę Łęckich za 90 tysięcy rubli, co ratuje posag panny Izabeli. Łęccy, liczący na znacznie wyższą kwotę 120 tysięcy, są jednak mocno rozczarowani transakcją. W międzyczasie do Warszawy z zagranicy przybywa Kazio Starski, daleki kuzyn Izabeli. Panna Łęcka dostrzega w nim potencjalnego kandydata na męża i, ku irytacji Wokulskiego, rozmawia ze Starskim po angielsku w jego obecności. Obrażony Wokulski żegna się chłodno i wbrew wcześniejszym planom towarzyszenia Łęckim, sam wyjeżdża do Paryża.

Odcinek 5 — Widziadło

Wokulski wyjeżdża do Paryża, gdzie z Suzinem oddaje się zabawie, ale również spotyka się z różnymi ludźmi w poszukiwaniu wsparcia finansowego. Baronowej Saint-Germain zleca Wokulski odnalezienie zaginionego męża pani Stawskiej, a profesor Geist fascynuje go swoimi doświadczeniami z metalami, w tym odkryciem metalu lżejszego od powietrza. W tym samym czasie w Warszawie, Ignacy Rzecki, jako pełnomocnik Wokulskiego, odwiedza kamienicę Łęckich. Tam zaprzyjaźnia się z panią Stawską, jej matką i córeczką, co skutkuje obniżeniem im czynszu. Poznaje również baronową Krzeszowską oraz lokatorów-studentów, którzy w ogóle nie płacą za mieszkanie. Wokulski wraca do Warszawy.

Odcinek 6 — Wiejskie rozrywki

Po powrocie z Paryża Stanisław Wokulski na zaproszenie prezesowej Zasławskiej, jedzie do Zasławia, by spędzić tam lato. Na miejscu zastaje już liczne towarzystwo, w tym Izabelę Łęcką, Kazia Starskiego, Juliana Ochockiego, Felę i Ewelinę Janocką, Kazię Wąsowską oraz barona Dalskiego. W Zasławiu Wokulski cieszy się powszechnym szacunkiem i zainteresowaniem ze strony kobiet. Widząc to, panna Łęcka zmienia swój nieco stosunek do niego. Szczęśliwy i pełen nadziei Wokulski opuszcza posiadłość.

Odcinek 7 — Ciąg dalszy pamiętnika starego subiekta

W desperackiej próbie zaimponowania Izabeli Wokulski rozważa nawet sprzedaż sklepu. W międzyczasie, Ignacy Rzecki odnotowuje w swoim pamiętniku dwa wydarzenia, które zbulwersowały opinię publiczną, a związane są ze sprzedażą baronowej Krzeszowskiej kamienicy Łęckich. Nowa właścicielka wszczyna procesy przeciwko swoim dawnym lokatorom – studentom oraz pani Stawskiej, którą oskarża o kradzież lalki. Na rozprawie sądowej baronowa zostaje publicznie ośmieszona.

Odcinek 8 — Damy i kobiety

Podczas koncertu skrzypcowego Molinariego panna Izabela wpada w zachwyt i zaczyna przychylnie patrzeć na zaloty skrzypka. Urażony Wokulski przestaje ją odwiedzać. Pani Wąsowska sugeruje mu, że było to celowe działanie Izabeli w odwecie za jego wizyty u pani Stawskiej. Wokulski udaje się z przeprosinami i ku swojemu zaskoczeniu opuszcza dom Łęckich jako narzeczony Izabeli. Tymczasem, pani Stawska opuszcza Warszawę. Baron Krzeszowski wraca do swojej żony i ponownie wynajmuje mieszkanie studentom. Umiera prezesowa Zasławska, zapisując 10 tysięcy rubli Starskiemu. Wokulski wraz z Izabelą, jej ojcem i panną Florentyną wyrusza do Paryża. W ostatniej chwili dołącza do nich pan Starski. W pociągu Wokulski widzi pieszczoty swojej narzeczonej i jej kuzyna. Zrozpaczony wysiada na najbliższej stacji z zamiarem popełnienia samobójstwa.

Odcinek 9 — Dusza w letargu

Stanisław Wokulski dowiaduje się o śmierci męża pani Stawskiej. Mimo że nie widuje już Izabeli, wciąż darzy ją miłością, choć jednocześnie nią gardzi. Spotyka się z panią Wąsowską, która opowiada mu o Izabeli. W międzyczasie umiera Łęcki, a pani Stawska przyjmuje oświadczyny Mraczewskiego. Pewnego dnia Wokulski znika. Z Zasławia dociera wieść, że prawdopodobnie wysadził się w ruinach zamku. Jego miejsce w spółce zajmuje Szlangbaum. Wkrótce potem umiera także Ignacy Rzecki.

Wojtek Płusa

Wojtek Płusa

Szperam w programach TV z PRL jak archeolog – wyciągam serialowe skarby, audycje i ciekawostki. Codziennie dorzucam felieton i szczyptę nostalgii. Jeśli podoba Ci się to, co robię, postaw mi kawę. Po dobrej kawie działam lepiej niż Unitra na bateriach.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *