„Czarne chmury” to porywający serial przygodowy z gatunku „płaszcza i szpady”, który przenosi widzów w burzliwe czasy drugiej połowy XVII wieku. Akcja serialu obfituje w dynamiczne sceny walk, emocjonujące pościgi, brawurowe ucieczki oraz dramatyczne pojedynki, a całość przeplatają intrygujące wątki miłosne.
Osią fabuły są dramatyczne epizody walk o utrzymanie przy Rzeczypospolitej Prus Książęcych, które w tamtym okresie stanowiły arenę politycznych intryg i zbrojnych starć. Główny bohater, waleczny pułkownik Krzysztof Dowgird, to postać wzorowana na autentycznym pułkowniku Krystianie Ludwiku Kalksteinie, tragicznym bohaterze tamtych skomplikowanych czasów. Serial ukazuje jego zmagania o wolność i sprawiedliwość, rzucając światło na heroizm i poświęcenie w obronie ojczyzny.
Gatunek
kostiumowy, przygodowy
Reżyseria
Andrzej Konic
Scenariusz
Ryszard Pietruski, Antoni Guziński
Muzyka
Waldemar Kazanecki
Zdjęcia
Antoni Wójtowicz
Produkcja
Zespół Filmowy Iluzjon
Rok produkcji
1973
Data premiery
23 grudnia 1973
W rolach głównych
- Leonard Pietraszak (pułkownik Krzysztof Dowgird)
- Ryszard Pietruski (Kacper Pilch, wachmistrz Dowgirda)
- Stanisław Niwiński (rotmistrz Zaremba)
- Edmund Fetting (margrabia Karol von Ansbach)
- Janusz Zakrzeński (namiestnik Erick von Hollstein)
- Maciej Rayzacher (kapitan Knothe)
- Anna Seniuk (Magda Domaradzka)
- Elżbieta Starostecka (Anna Ostrowska)
- Mariusz Dmochowski (hetman Jan Sobieski)
- Jerzy Nowak (oberżysta Schulz)
- Cezary Julski (szlachcic Błazowski)
- Józef Nalberczak (szlachcic Trzosowski)
- Mieczysław Stoor (wachmistrz Sitarz)
- Jerzy Matałowski (starościc Andrzej Tarłowski)
- Ryszard Żuromski (kapitan Byszewski)
- Jerzy Przybylski (rezydent elektorski von Hoverbeck)
- Emil Karewicz (hetman litewski Pac)
Czas trwania odcinka
46-54 minut
Liczba odcinków
10
Odcinek 1 — Szafot
Druga połowa XVII wieku. W Lecku mieszczanin Jan Stolpecki zostaje skazany na śmierć za zdradę przez namiestnika elektora brandenburskiego von Hollsteina. Mimo sprzeciwu zgromadzonych mieszczan oraz interwencji pułkownika Krzysztofa Dowgirda, oficera pruskiego i polskiego szlachcica, namiestnik podtrzymuje wyrok.
W odpowiedzi Dowgird porzuca służbę w wojsku elektorskim i wraz ze swoimi ludźmi planuje odbicie Stolpeckiego. Udaje im się przerwać egzekucję, jednak do miasta wkracza oddział dragonów radziwiłłowskich pod dowództwem rotmistrza Zaremby. Dochodzi do walki, w wyniku której Dowgird zostaje pojmany, a jego przyjaciele giną. Jedynym, który pozostaje na wolności, jest jego wachmistrz, Kacper Pilch. Wachmistrz wykorzystuje odbywającą się na zamku zabawę i uwalnia pułkownika Dowgirda. Wspólnie podejmują próbę ucieczki, lecz na ich drodze staje rotmistrz Zaremba.
Odcinek 2 — Krwawe swaty
Pojedynek Dowgirda z Zarembą przybiera niehonorowy obrót, ale Kacper ratuje życie pułkownikowi. Wieść o ucieczce polskiego szlachcica szybko dociera do kapitana Knothego, dowódcy rajtarów, który natychmiast informuje o wszystkim namiestnika. Korzystając z zamieszania, Dowgird i Kacper uciekają z miasta na koniach. W pościg za nimi ruszają dragoni Zaremby oraz rajtarzy Knothego.
W tym samym czasie w Lecku wykonany zostaje wyrok na pruskich mieszczanach, którzy pomagali Dowgirdowi. Trwa pościg. Pułkownik i jego towarzysz zostają otoczeni. Jedynym ratunkiem okazuje się ucieczka na bagna, która, jak się okazuje, jest skuteczna. Jednak ucieczka bez koni drastycznie zmniejsza ich szanse na swobodę. Zatrzymują się w napotkanej kuźni. Niestety, jej właściciel zdradza ich, wysyłając syna, aby zawiadomił rajtarów.
Odcinek 3 — Zawiść
Dowgird i Kacper unieszkodliwiają kowala, jednak do kuźni przybywają rajtarzy prowadzący chłopskich rekrutów do wojska. Korzystając z pomocy poborowych, Dowgird i Kacper pokonują żołnierzy.
W drodze ku granicy natrafiają niespodziewanie na leśną wioskę, gdzie odbywa się wesele. Zabawę przerywa przyjazd rajtarów z rozkazem rekrutacji pana młodego. W jego obronie stają Dowgird i Kacper, za co wybawiony z opresji Jaśko zaprasza ich na wesele. Sielankę ponownie zakłóca przybycie oddziałów Knothego, lecz tym razem chłopi przepędzają rajtarów. W akcie zemsty dowódca rajtarów pali całą wieś.
Pan młody pomaga Dowgirdowi i Kacprowi w dalszej drodze i wspólnie docierają do młyna, gdzie mieszka krewny Jaśka, co wydaje się być bezpieczną przystanią. Nieoczekiwanie zjawiają się tam dragoni rotmistrza Zaremby. Obaj stają do pojedynku.
Odcinek 4 — Przeprawa
Dowgird zwycięża w pojedynku z Zarembą. Zgodnie z danym słowem, Zaremba puszcza wolno pułkownika i Kacpra. Wyczerpani docierają do dworku szlachcianki Magdy. Wkrótce potem przybywa tam Knothe ze swoimi rajtarami, ostrzegając Magdę, że ukrywanie zdrajców grozi śmiercią. Szlachcianka nie przejmuje się jednak pogróżkami i kieruje Dowgirda z wachmistrzem do pobliskiego klasztoru.
W klasztorze Dowgird i Kacper spotykają trupę teatralną oraz aktorkę, którą Dowgird wcześniej uratował przed Zarembą. Do klasztoru przybywają również elektorscy żołnierze. Aktorka, dzięki pomocy mnichów, zdobywa glejt umożliwiający dalszą podróż.
Mocno podpity Knothe rusza w dalszą drogę dopiero po przybyciu Zaremby. Wraz ze swoim oddziałem otacza przydrożną karczmę i łapie w pułapkę Kacpra. Chcąc uratować życie swojemu wiernemu kompanowi Dowgird zamierza się poddać.
Odcinek 5 — Czarna sakwa
Aktorzy niespodziewanie przychodzą z pomocą, a rozgorzała walka kończy się szczęśliwie dla Kacpra i Dowgirda. Wspólnie z Magdą docierają nad brzeg jeziora i odpływają rybacką łódką. Niestety, Knothe strzela i rani pułkownika. Knothe wraca do Lecka i informuje von Hollsteina, że zabił Dowgirda.
Tymczasem pułkownik odzyskuje siły w leśnej osadzie Kurpiów. Szukając koni do dalszej drogi Kacper napada na elektorskiego kuriera i zabiera mu tajemniczą czarną sakwę. Po kilku dniach pułkownik, wachmistrz i Magda ruszają w dalszą drogę.
Niespodziewanie napotykają powóz, który goni grupa opryszków. Wspólnie pokonują napastników. Okazuje się, że podróżni to napadnięci wcześniej przez Kacpra margrabia Ansbach i von Roede, a także szlachcianka Agata Ostrowska i jej bratanicaAnna. Wspólnie docierają do Warszawy.
Odcinek 6 — Intryga
Magda, Dowgird i Kacper zatrzymują się w karczmie. Tam ktoś niespodziewanie próbuje porwać czarną sakwę, lecz pułkownik udaremnia kradzież. Jednocześnie Dowgird odkrywa, że w sakwie ukryta jest lista z nazwiskami polskich magnatów, którzy służą elektorowi. Powiadamia o tym hetmana Sobieskiego, który jednak radzi zachować całą sprawę w tajemnicy.
Do Warszawy przybywa von Hollstein i wykorzystując z chwilową nieobecności hetmana uzyskuje zgodę na aresztowanie Dowgirda. Pułkownik zostaje osadzony w areszcie i ma zostać wydany nad ranem. Zrozpaczony Kacper zbiera szlachtę, by przyjść z pomocą Dowgirdowi. Nie próżnują także Anna i Magda. Razem wyruszają poza Warszawę, by zawiadomić o wszystkim hetmana Sobieskiego.
Odcinek 7 — Pantomima
Straż marszałkowska wydaje Dowgirda, jednak pod bramą zbiera się szlachta pod przywództwem Kacpra. W tym samym momencie przybywa także hetman Sobieski i nakazuje natychmiast uwolnić pułkownika.
Nie mogąc pogodzić się z tą porażką Von Hollstein knuje intrygę. Wykorzystuje miłość pułkownika do Anny oraz nadopiekuńczość jej kuzyna Andrzeja, co w konsekwencji prowadzi do pojedynku obu szlachciców. Zawiadomiona o wszystkim straż marszałkowska w chwili przybycia na miejsce znajduje jedynie zakrwawioną pelerynę. Wszyscy sądzą, że jest to dowód, iż Dowgird zabił Andrzeja, za co grozi mu kara śmierci.
Dopiero Kacper w rozmowie z Sobieskim wyjawia całą prawdę. Okazuje się, że kuzyn Anny żyje, a zranił go człowiek wynajęty przez elektorskich urzędników. Von Hollstein sądzi, że schwytanie Dowgirda jest już tylko kwestią czasu. Nieoczekiwanie, wraz z margrabią i namiestnikiem elektora, otrzymuje zaproszenia na wieczorne przedstawienie w pałacu hetmana.
Odcinek 8 — Wilcze doły
W trakcie uczty wędrowni komedianci przedstawiają pantomimę demaskującą całą intrygę. By ratować swój honor Von Hollstein staje do pojedynku z Dowgirdem. Von Hollstein ginie.
Tymczasem w kierunku Warszawy zmierza delegacja Stanów Pruskich. W trakcie drogi przez las zostaje napadnięta przez zbójów. Podczas spotkania hetmana Sobieskiego z margrabią Ansbachem, Dowgird dowiaduje się o tym zajściu. W karczmie spotyka się z przywódcą bandy – Walerym, który żąda wysokiego okupu. Pułkownik nie zgadza się na jego warunki. Przyparty do muru podczas rozmowy z Kacprem, opryszek wyjawia informacje na temat porwanych.
Dowgird, wachmistrz i kuzyn Anny wspólnie docierają do ruin zamku na Wilczych Dołach, gdzie przetrzymywani są delegaci. Zaniepokojone Anna i Magda również udają się w to miejsce.
Odcinek 9 — Zaręczyny
Dowgird i Andrzej dostają się do lochów i uwalniają porwanych delegatów. Ich ucieczkę dostrzegają jednak członkowie bandy i wyrusza za nimi pościg. Na szczęście przybywa pomoc, na czele z Anną i Magdą. W drodze powrotnej piękna szlachcianka przyjmuje oświadczyny pułkownika.
Margrabia Ansbach nie ustaje w swoich knowaniach. Uzależnia uwolnienie więzionego w Prusach chorążego Odrowąża od wydania przez pułkownika wcześniej porwanej listy. Kiedy podczas umówionego spotkania okazuje się, że Dowgird jej nie przyniósł, rajtarzy napadają na niego. Związany pułkownik trafia do powozu poczty elektorskiej. Margrabia ma nadzieję, że wykona rozkaz elektora i przewiezie żywego Dowgirda do Prus Książęcych. Tymczasem hetman Sobieski i szlachta zebrana na wieczornych zrękowinach zaczynają niepokoić się nieobecnością Dowgirda.
Odcinek 10 — Pościg
Wiadomość o porwaniu Dowgirda szybko dociera do hetmana Sobieskiego. W pościg za elektorskim powozem rusza Kacper ze swoimi ludźmi, jednak porywacze mylą szlachciców.
Tymczasem w nadgranicznym klasztorze na Dowgirda czekają już rajtarzy Knothego. W tym samym miejscu schronił się wraz z dwójką wiernych dragonów rotmistrz Zaremba, którego oddział został rozbity. Pułkownik Dowgird zostaje uwięziony w klasztornych zabudowaniach, a wraz z nim Zaremba i jego wachmistrz, którzy stanęli w obronie Dowgirda. Na szczęście trzeci z dragonów zdołał uciec i zawiadamia o wszystkim napotkanego Kacpra oraz jego towarzyszy.
Przebrani za mnichów, atakują elektorskich żołnierzy. Udaje się uwolnić pułkownika i jego współwięźniów, którzy wspólnie stają do walki z rajtarami. Knothe ginie podczas pojedynku z Zarembą.
Oswobodzony Dowgird wraca do Warszawy, gdzie wkrótce dochodzi do jego ślubu z Anną oraz Kacpra z Magdą. Niedługo jednak jest im dane cieszyć się sobą. Południowe granice Rzeczpospolitej atakują wojska tureckie. Rotmistrz Zaremba, pułkownik Dowgird i wachmistrz Pilch wyruszają, by wspólnie bronić ojczyzny.







