Serial „Ballada o Januszku” przedstawia historię 40-letniej Gieni Smoliwąs, która po śmierci męża samotnie wychowuje syna Januszka. Gienia pracuje jako sprzątaczka, wiedzie skromne życie i jest pogodzona ze swoim losem. Całą swoją miłość przelewa na syna, dla którego gotowa jest na największe poświęcenia. Niestety, Januszek nie odwzajemnia jej uczuć w taki sam sposób. Zaniedbuje szkołę, wchodzi w konflikty z prawem i otacza się chuliganami. Kłopoty prowadzą go do poprawczaka, a po nieudanej ucieczce trafia do zakładu o zaostrzonym rygorze. Zaślepiona matczyną miłością Gienia wierzy w syna i jest gotowa na każde wyrzeczenie, byle tylko go uratować.
Gatunek
dramat
Reżyseria
Henryk Bielski
Scenariusz
Jerzy Janicki
Muzyka
Waldemar Kazanecki
Zdjęcia
Jacek Stachlewski
Produkcja
Zespół Filmowy Iluzjon
Rok produkcji
1987
Data premiery
8 listopada 1988
W rolach głównych
- Lidia Fiedosiejewa-Szukszyna (Genowefa Smoliwąs)
- Jarosław Góral (Januszek Smoliwąs, syn Gieni)
- Michał Szymczyk (Janusz Smoliwąs w dzieciństwie)
Czas trwania odcinka
54-59 minut
Liczba odcinków
8
Odcinek 1 — Wdowie radości
40-letnia wdowa Gienia Smoliwąs stara się zapewnić godne życie sobie i swojemu 9-letniemu synkowi Januszowi. Jej mąż zginął w obozie w Oświęcimiu. Gienia pracuje jako sprzątaczka w fabryce akumulatorów, a żeby dorobić, dodatkowo sprząta w prywatnych domach i pierze bieliznę. Marzy o posadzie kucharki w fabrycznej stołówce, co poprawiłoby jej sytuację materialną. Z miłości do syna, pragnącego wyjechać na kolonie, Gienia godzi się na romans z działaczem związkowym, który ma pomóc w załatwieniu wyjazdu. Choć wydaje się, że poświęcenie przyniesie efekt, jej krótki romans kończy się dla niej bardzo dramatycznie.
Odcinek 2 — W pogoni za kwiatem życia
Po siedmiu latach Gienia w końcu spełnia swoje marzenie i zostaje kucharką w stołówce. Mimo to nadal pracuje po godzinach, aby zebrać pieniądze na spółdzielcze mieszkanie dla swojego dorastającego syna Januszka. On jednak ma kłopoty w szkole – jego chuligańskie wybryki i niechęć do nauki sprawiają, że ma złą opinię wśród nauczycieli i dyrekcji. Zaślepiona miłością Gienia tłumaczy jego zachowanie złym wpływem kolegów. Niestety, wina faktycznie leży po stronie Januszka. Razem z Arkiem, synem miejscowego lekarza, zwabia do domu nieletnią dziewczynę. Sprawa wychodzi na jaw, co prowadzi do wydalenia Januszka ze szkoły. Grozi mu także proces sądowy za gwałt.
Odcinek 3 — Prosta sprawa
Pomimo oczywistych dowodów, Gienia nadal jest przekonana o niewinności swojego syna. Przed rozprawą sądową w jej życiu pojawia się Owocny, komendant miejscowego posterunku Milicji Obywatelskiej, który prowadzi sprawę Januszka. Oferuje pomoc chłopcu w zamian za to, że Gienia zostanie jego kochanką. Kobieta nie wie jednak, że Owocny nie jest w stanie ochronić jej syna przed wyrokiem. Miejscowy lekarz Żurek, ojciec Arka, ma znacznie większe wpływy i pieniądze. Wykorzystuje je, by chronić własne dziecko, co odbywa się kosztem Januszka. W wyniku jego manipulacji Arek dostaje wyrok w zawieszeniu, a Januszek zostaje skazany na dwa lata w poprawczaku. Domyślając się powodu tak niesprawiedliwego wyroku Gienia składa protest w sądzie.
Odcinek 4 — Dotknięcie nieba
Romans Gieni z milicjantem Owocnym nieoczekiwanie przeradza się w prawdziwe, głębokie uczucie. Zakochani zaczynają snuć wspólne plany na przyszłość, a Gienia wierzy, że jej trudne życie wreszcie się odmieni. Z nadzieją czeka na powrót syna z poprawczaka. Niestety, pobyt w placówce nie wpływa dobrze na Januszka. Dwukrotnie próbuje on uciec. Po drugiej, nieudanej próbie, zapada decyzja o umieszczeniu go w domu o zaostrzonym rygorze. Mimo to, koniec kary jest już blisko. Wtedy dochodzi do tragedii. Owocny, ratując dziecko, ginie pod kołami pędzącego pociągu. Gienia po raz kolejny zostaje sama.
Odcinek 5 — Widoczek z Ciechocinka
Po śmierci Owocnego Gienię spotyka kolejna tragedia. Januszek ponownie ucieka, tym razem na Wybrzeże. Tam wdaje się w kontakty z półświatkiem, czego pamiątką są liczne tatuaże. Złapany, trafia znowu za kratki, a ucieczka skutkuje zaostrzeniem kary. Zrozpaczona Gienia odwiedza syna w zakładzie, próbując przemówić mu do rozsądku, ale ich spotkanie kończy się ostrą kłótnią i zerwaniem kontaktów. Po powrocie do domu Gienia czuje się coraz gorzej. Bolące od dłuższego czasu nogi odmawiają jej posłuszeństwa. Sąsiadka namawia ją na wizytę u lekarza, który stwierdza zapalenie żył. Gienia nie chce iść do szpitala z powodu pracującego tam Żurka, ojca Arka. Boi się też bolesnych zastrzyków. Postanawia leczyć się na własną rękę, stawiając sobie pijawki. Z powodu zatrucia trafia w ciężkim stanie do szpitala. Tam odwiedzają ją koleżanki z pracy i przekazują wiadomość, że zakład pracy przyznał jej skierowanie do sanatorium w Ciechocinku.
Odcinek 6 — Rybałci 63
Januszek wreszcie wraca do domu. Wydaje się całkowicie odmieniony. Znajduje pracę i obiecuje matce, że nigdy więcej nie trafi za kratki. W poprawczaku Januszek nauczył się grać na gitarze i teraz myśli o założeniu własnego zespołu. Wkrótce Gienia ponownie trafia do szpitala z powodu kłopotów z nogami. Kiedy wraca do domu, zastaje w nim zespół muzyczny o nazwie „Rybałci”. Gienia zaczyna się niepokoić, czy nowa pasja i koledzy nie sprowadzą syna na złą drogę. Jej obawy szybko się potwierdzają. Ku rozpaczy matki, Januszek rzuca pracę, aby w pełni poświęcić się karierze artystycznej. Zapewnia matkę, że dzięki swojemu talentowi wkrótce będzie z niego dumna.
Odcinek 7 — Lider zespołu
Pierwsze problematyczne sukcesy Januszka w muzyce idą w parze z powrotem do starych, złych nawyków. Chłopak kradnie matce pieniądze, które przez lata odkładała na mieszkanie. Sprowadza do domu nieletnią kochankę i zaczyna otwarcie pomiatać matką. Gienia wciąż jest zaślepiona miłością i naiwnie przypisuje brutalność i bezczelność syna złemu wpływowi kolegów. Pewnego dnia spotyka dawną znajomą, która jest teraz zamożną wdową po introligatorze z Ciechocinka, który zostawił jej w spadku dom, samochód i sporo pieniędzy. Gienia wciąż wierzy, że Januszek w końcu zmieni się w dobrego chłopca, jeśli tylko uwolni się od obecnego towarzystwa.
Odcinek 8 — Gorzko, gorzko…
Januszek wraca z festiwalu w Kołobrzegu z nową dziewczyną. Traktuje matkę z góry. Nie chcąc psuć synowi szczęścia Gienia znosi upokorzenia w milczeniu. Przyzwyczajona do luksusu nowa dziewczyna Januszka wkrótce go opuszcza, a on wini za to matkę. Jakiś czas później do Smoliwąsów przyjeżdżają rodzice uciekinierki. Okazuje się, że ich córka jest w ciąży. Bogaty warszawski krawiec, ojciec dziewczyny, olśniewa Gienię hojnością i namawia Januszka do ślubu. Gienia myśli, że wreszcie spotkało ją szczęście, ale los znów jest dla niej okrutny. Tuż po ślubie teściowie wyrzucają Januszka z domu, ponieważ potrzebny był im tylko po to, aby dziecko ich córki nie było „bękartem”. Januszek zabija krawca, za co grozi mu długoletnie więzienie. Przykuta do wózka inwalidzkiego Gienia nie poddaje się. Rozpoczyna nielegalny handel wódką, aby zdobyć pieniądze na opłacenie adwokata dla syna.







