20 października 1978: Piątek przed telewizorem

Zapraszam na program telewizyjny na piątek 20 październik 1978 r. Dziś warto obejrzeć film obyczajowy w reżyserii Jana Rybkowskiego – Dulscy.

Program 1

06:00 Telewizyjne Technikum Rolnicze, Radiowo-Telewizyjna Szkoła Średnia — Matematyka (sem. 3) — Suma wyrazów nieskończonego ciągu geometrycznego

06:30 Telewizyjne Technikum Rolnicze, Radiowo-Telewizyjna Szkoła Średnia — Biologia (sem. 3) — Wrażliwość w świecie roślin

09:00 Dla szkół: Geografia (kl. V) — Jak człowiek poznał swoją planetę

10:00 Dla szkół: Wychowanie obywatelskie (kl. VIII) — Wojewoda i jego urząd

11:05 Dla szkół: Wychowanie techniczne (kl. 1 – 3 lic.) — Łączność

12:45 Telewizyjne Technikum Rolnicze, Radiowo-Telewizyjna Szkoła Średnia — Matematyka (sem. 1) — Wzory skróconego mnożenia, potęga o wykładniku całkowitym

13:25 Telewizyjne Technikum Rolnicze, Radiowo-Telewizyjna Szkoła Średnia — Fizyka (sem. 1) — Ruch prostoliniowy

14:15 Redakcja szkolna zapowiada

15:30 Nauczycielski Uniwersytet Radiowo-Telewizyjny — Psychologia — Rozpoznawanie różnic indywidualnych związanych z procesami intelektualnymi (cz. 1)

16:00 Dziennik (kolor)

16:10 Dzień dobry, tu telewizja (kolor)

16:30 „Obiektyw” — program stołecznego województwa warszawskiego

16:50 Dla dzieci — „Piątek z Pankracym” (kolor)

17:15 W kręgu rodziny — O problemach rodziny i sposobach ich rozwiązywania (kolor)

17:40 „Pan na ratuszu” — odc. 3 pt. „Mieszkanie” — film prod. TV CSRS (kolor)

18:45 „10 minut” — teleturniej (kolor)

19:00 Dobranoc (kolor)

19:10 Siódemka

19:30 Wieczór z Dziennikiem (kolor)

20:30 „Kariera” — film TV angielskiej (kolor)

21:35 „Planeta Ziemia — jedna z miliardów” — program popularnonaukowy (kolor)

22:00 „Album przywieziony z wojny” — film dokumentalny Ryszarda Wójcika, ukazujący mało znane epizody z walk pod Iłżą we wrześniu 1939 r. (kolor)

22:30 Dziennik (kolor)

Program 2

16:25 Program dnia

16:30 Język francuski — kurs podstawowy (lekcja 3)

17:00 „Ludzie z pierwszych stron gazet” — program publicystyczny

17:30 „Jiří Korn” — recital czechosłowackiego piosenkarza

18:00 Poradnia zaufania — O problemach życiowych młodych ludzi

18:30 Turystyka i wypoczynek (kolor)

19:10 Panorama — magazyn informacyjny

19:30 Wieczór z Dziennikiem (kolor)

20:30 Studio Sport — Wokół Stadionów kolor)

21:00 Magazyn Morski — „Otwarty ocean” (program o poszukiwaniu nowych łowisk, nowych metod połowów na oceanach)

21:30 24 godziny (kolor)

21:40 Film Latarni Czarnoksięskiej — „Dulscy” — film fabularny prod. polskiej. Reżyser Jan Rybkowski, twórca około 30 filmów fabularnych, przeniósł tym razem na ekran komedię Gabrieli Zapolskiej pt. „Moralność pani Dulskiej”. Jest to więc kolejna próba adaptacji tej sztuki. Okazuje się, że dzieje państwa Dulskich są wdzięcznym tematem dla filmowców. Utrwalano je już bowiem na taśmie filmowej w NRD, Związku Radzieckim i Czechosłowacji. Również reżyser Jan Rybkowski dostrzegł coś co intryguje i zwraca naszą uwagę. Chodzi tu zapewne nie tylko o dramat biednej Hanki, bo przecież to nie tylko jej wyłączna sprawa, ale chyba także o obyczaje tamtych lat, które głęboko zakorzeniły się w ówczesnym drobnomieszczaństwie. Film „Dulscy” jest nasycony — jak mówi reżyser — erotyzmem i określonym napięciem seksualnym. Erotyzmem, ale nie anatomią. Jest to film w stylu retro, ciekawy, barwny i interesujący. Główne role w filmie grają: Alina Janowska (Dulska), Barbara Wrzesińska (Juliasiewiczowa), Kazimierz Witkiewicz (Felicjan), Jerzy Matałowski (Zbyszko) oraz Maria Kowalik, Irena Karel, Anna Sobik, Renata Troińska i inni.

Wojtek ogląda dziś film „Dulscy”

20 października 1978 roku w cyklu „Film Latarni Czarnoksięskiej” Telewizja Polska wyemitowała obraz „Dulscy” w reżyserii Jana Rybkowskiego. To był ten moment, gdy wielu z nas, jeszcze uczniów, mogło z ulgą odłożyć książkę „Moralności pani Dulskiej” i stwierdzić, że film da się obejrzeć bez zgrzytania zębami. Bo choć lektura szkolna potrafiła zmęczyć, to Rybkowski nadał jej kształt bardziej przystępny, filmowy, a przede wszystkim ludzki.

Akcja toczy się w Krakowie końca XIX wieku, w mieszczańskim domu, gdzie rządzi twardą ręką pani Aniela Dulska, wspaniale zagrana przez Alinę Janowską. To kobieta, dla której pozory są wszystkim. Jej życie to świat firanek, zasłonek i starannie zamiatanych pod dywan problemów. Kiedy więc syn Zbyszko oświadcza, że chce poślubić służącą Hankę, matka przeżywa wstrząs. Nie dlatego, że syn zgrzeszył, ale dlatego, że mógłby to uczynić oficjalnym. A tego już by nie zniosła.

Rybkowski nakręcił film, który zaskakująco dobrze się broni nawet po latach. To nie tylko adaptacja lektury, ale też trafna diagnoza polskiej obyczajowości podszytej strachem „co ludzie powiedzą”. I choć Dulscy to rodzina z końca XIX wieku, to ich duch wcale nie wywietrzał z naszych domów. Wciąż spotykamy „panią Dulską” w nowoczesnych mieszkaniach, tylko zamiast firanek mamy zasłony z Ikei, a zamiast kucharki Hanki – może pracownicę biura, wobec której obowiązują inne „standardy moralne”.

Dla wielu widzów tamtego wieczoru emisja „Dulskich” była nie tylko okazją do przypomnienia szkolnych lat, ale też momentem lekkiego przymrużenia oka wobec własnej codzienności. Bo przecież w każdym z nas siedzi odrobina Dulskiego, który głośno potępia, ale po cichu przymyka oko.

Film Rybkowskiego nie moralizuje, tylko pokazuje. I właśnie dlatego, mimo upływu lat, nadal trafia w punkt. Bo obłuda, jak wiadomo, nadal ma się dobrze.

Dobranoc Państwu. Koniec programu na dziś. Proszę o wyłączenie odbiorników!

Wojtek Płusa

Wojtek Płusa

Szperam w programach TV z PRL jak archeolog – wyciągam serialowe skarby, audycje i ciekawostki. Codziennie dorzucam felieton i szczyptę nostalgii. Jeśli podoba Ci się to, co robię, postaw mi kawę. Po dobrej kawie działam lepiej niż Unitra na bateriach.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *