13 maja 1979: Niedziela przed telewizorem

Zapraszam na program telewizyjny na sobotę 11 marca 1989 r. Dziś warto obejrzeć premierowy odcinek serialu Doktor Murek.

Program 1

06:45 Telewizyjne Technikum Rolnicze — Uprawa roślin (sem. IV) — Uprawa traw pastewnych

07:15 Telewizyjne Technikum Rolnicze — Hodowla zwierząt (sem. IV) — Ocena wartości użytkowej i hodowlanej trzody chlewnej

07:45 Nowoczesność w domu i zagrodzie

08:10 Emerytury dla rolników — Poradnia (kolor)

08:20 Sport dla wszystkich — Telewizjada (kolor)

08:55 Program dnia

09:00 Teleranek Telewizji Dziewcząt i Chłopców oraz film TP „Rodzina Leśniewskich” — odc. pt. „Demostenes” (kolor)

10:20 Antena — informacje o programie TP (kolor)

10:45 „Od Westerplatte do Norymbergi” — „Barwy walki” — film fabularny prod. polskiej. Reż. – Jerzy Passendorfer. Wykonawcy: Tadeusz Schmidt, Krzysztof Chamiec, Wojciech Siemion, Mieczysław Czechowicz, Józef Nowak i inni.

12:15 Dziennik Telewizyjny (kolor)

12:30 Rolnicze rozmowy (kolor)

13:05 „Piórkiem i węglem”

13:10 Tylko w niedzielę

13:35 Transmisja z kiermaszu książki w Warszawie

13:50 Reportaż filmowy

14:10 Transmisja z kiermaszu książki w Warszawie

14:25 Warianty: 3 x „Granica” Zofii Nałkowskiej

15:00 Losowanie Dużego Lotka

15:15 Cyrki świata — cyrk Jeana Richarda (Francja). Reż. – Jean Richard, Jean Blondea.

16:10 Studio Sport — XXXII Wyścig Pokoju (etap IV)

17:10 Poznańska Wiosna Estradowa

17:15 Mistrzowie komedii w swych najlepszych rolach: Adolf Dymsza

17:25 Czy znasz Sienkiewicza — program quizowy

17:45 Mistrzowie komedii: Adolf Dymsza (2)

17:55 Na początku był wodór — spotkanie z pisarzem Hoimarem von Ditfurthem

18.25 Mistrzowie komedii w swych najlepszych rolach: Adolf Dymsza (3)

18:35 Jak powstał „Doktor Murek” — felieton filmowy

19:00 Wieczorynka

19:30 Wieczór z Dziennikiem

20:20 „Doktor Murek” — 1 odcinek serialu TP. Autor głośnej powieści „Kariera Nikodema Dyzmy” Tadeusz Dołęga-Mostowicz był wyjątkowym pisarzem. W ciągu zaledwie 8 lat (1931–1939) napisał 15 powieści, które cieszyły się wielką popularnością i osiągnęły po kilka wydań. Niektóre z nich, jak np. „Profesor Wilczur” i „Znachor” przeniesione zostały na ekran, odnosząc kasowe sukcesy. Po wojnie ekranizacji doczekała się „Kariera Nikodema Dyzmy” z Adolfem Dymszą w roli głównej oraz „Pamiętnik pani Hanki” z Lucyną Winnicką w tytułowej roli. Obecnie będziemy mogli obejrzeć pierwszą w telewizyjnej historii adaptację powieści Tadeusza Dołęgi-Mostowicza „Doktor Murek”. Bedzie to 5-odcinkowy serial zrealizowany przez Witolda Lesiewicza przy współpracy Eugeniusza Kabatca. Rolę tytułową grać będzie Jerzy Zelnik, a kobiety jego życia Krystyna Adamiec (Nira), Anna Chodakowska (Tunka), Maria Ciesielska (Mika) i Krystyna Janda (Arletka). Fabuła filmu jest atrakcyjna. Jest to historia o oszuście i łajdaku szczególnego pokroju, stworzonym przez czas i warunki. Jest to historia człowieka, który w czasach ekonomicznego kryzysu pozostaje bez pracy. Upadek zawodowy pociąga za sobą upadek moralny. Słowem jest to powieść typu telewizyjnego.

21:20 Jutro w programie

21:30 Mistrzowie komedii w swych najlepszych rolach: Adolf Dymsza (4)

21:40 Dziewoński na planie Teatru TV — reportaż z przygotowań spektaklu „Szczególna sprawa” Terence’a Rattigana

22:00 Poznańska Wiosna Estradowa — koncert finałowy

22:45 Wiadomości Studia Sport

23:00 III Ogólnopolski Festiwal Filmów i Widowisk Telewizyjnych — Olsztyn 79

23:15 Pajęcza nić — program rozrywkowy Andrzeja Strzeleckiego

Program 2

09:20 Program dnia

09:25 Teatr Telewizji — Leon Kruczkowski „Przygoda z Vaterlandem”

11:05 „Słynne orkiestry” — „Londyńska Orkiestra Symfoniczna” — film muzyczno-dokumentalny (kolor)

12:00 „Berliński finał” — program wojskowy

12:30 Studio Sport — Moskwa 80 (kolor)

13:00 Kino Zwierzyńca — magazyn filmowy (kolor)

14:00 Studio Sport — sprawozdanie z meczu piłki nożnej I ligi (kolor)

15:40 „Bilans” — teleturniej (kolor)

16:35 „Śmierć muchy” — film fabularny prod. CSRS. Reż. – Karel Kachyna. Wykonawcy: Lubos Knytl, Jana Pahrova, Miroslava Safrankova (kolor)

18:00 „Stereo i w kolorze” — recital fletowy Kazimierza Moszyńskiego. Wykonawcy: Kazimierz Moszyński, Elżbieta Stefańska-Jakowicz, Ewa Wolak i inni (kolor)

19:05 „Palcem po ścianie” — film dokumentalny prod. TP (kolor)

19:30 Wieczór z Dziennikiem (kolor)

20:15 „Murzyńska maska” — reportaż filmowy (kolor)

20:30 „Królestwo Tonga” — „Nowe Hybrydy” — filmy dokumentalne prod. kanadyjskiej

21:25 Prawda czasu, prawda ekranu — „El Cantor” — film fabularny prod. NRD. Reż. – Dean Reed (kolor)

Wojtek ogląda dziś serial „Doktor Murek”

13 maja 1979 roku, w niedzielny wieczór zaraz po „Dzienniku” na ekranach telewizorów po raz pierwszy pojawia się „Doktor Murek”. Serial, który nie obiecywał sensacji, efektów specjalnych ani komediowej ucieczki od rzeczywistości. Wręcz przeciwnie – oferował skromny, ale gęsty od znaczeń portret człowieka, który z dnia na dzień spada z wysokiego urzędniczego fotela w niepewny świat bezdomnych, cwaniaków i zapomnianych przez system.

Tytułowy bohater, grany z powściągliwą elegancją przez Jerzego Zelnika, to człowiek, który nie pasuje do żadnego świata. Wyrzucony z jednego, nieprzyjęty przez drugi. To postać głęboko tragiczna, ale też niezwykle aktualna – bo ile razy historia pokazywała, że utrata pracy, nazwiska, godności, może wydarzyć się nagle i bez naszej winy?

kadr z serialu Doktor Murek

Doktor Murek

Serial opowiada o Franciszku Murku, doktorze praw, który z powodu fałszywych oskarżeń zostaje zwolniony z pracy. Z dnia na dzień trafia poza nawias społeczeństwa.

Ale ten serial to nie tylko historia. To także estetyka, która dziś może wyglądać jak z innej planety. Największe wrażenie – zwłaszcza dziś, po latach – robi to, jak aktorzy mówią. Z jaką precyzją, z jakim szacunkiem dla języka. Każde słowo, każda sylaba jest wypowiedziana tak, jakby była ważna. Bo była.

To właśnie jedna z największych wartości telewizji tamtej epoki – dykcja, kultura słowa, staranność artykulacyjna. Aktorzy, których dziś podziwiamy jako legendy – Zelnik, Holoubek, Dymna, Hanuszkiewicz – nie tylko grali. Oni mówili w sposób, który zostawał w człowieku. Dziś, niestety, aktorskie wykształcenie zbyt często pomija ten aspekt, a w wielu współczesnych produkcjach widz musi zgadywać, co właśnie zostało powiedziane.

Sam serial, choć nie zdobył nigdy masowej popularności, zasługuje na uwagę jako poważna próba ekranizacji literatury społecznej. Tadeusz Dołęga-Mostowicz w oryginalnej powieści z lat 30. stworzył portret człowieka uczciwego, który w zetknięciu z rzeczywistością systemu musi porzucić złudzenia. Telewizyjna adaptacja nie idzie na kompromisy – nie próbuje wybielać, nie tworzy mitów. Pokazuje świat twardy, szorstki, złożony moralnie.

Murek nie jest bohaterem idealnym. Bywa bierny, zagubiony, czasem nawet obojętny. Ale właśnie przez to staje się wiarygodny – jakbyśmy oglądali nie serial, a dokument epoki.

Warto też zwrócić uwagę na scenografię, kostiumy i muzykę – wszystko tu współgra, tworząc klimat przedwojennej Warszawy. Nie mamy do czynienia z widowiskiem historycznym, ale z intymnym dramatem społecznym, który mógłby wydarzyć się także w zupełnie innej dekadzie – choćby w latach 70., kiedy powstawał serial, czy nawet dziś.

Dobranoc Państwu. Koniec programu na dziś. Proszę o wyłączenie odbiorników!

Wojtek Płusa

Wojtek Płusa

Szperam w programach TV z PRL jak archeolog – wyciągam serialowe skarby, audycje i ciekawostki. Codziennie dorzucam felieton i szczyptę nostalgii. Jeśli podoba Ci się to, co robię, postaw mi kawę. Po dobrej kawie działam lepiej niż Unitra na bateriach.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *